Bị khô miệng sau điều trị ung thư phải làm sao?

Các biện pháp điều trị ung thư như xạ trị vùng đầu và cổ, một số biện pháp hóa trị và một số loại thuốc khác có thể gây tác dụng không mong muốn là khô miệng hoặc quánh đặc nước bọt, làm tăng nguy cơ sâu răng và nhiễm trùng khoang miệng cho bệnh nhân.

Bị khô miệng sau điều trị ung thư phải làm sao?

Vậy phải làm sao khi gặp tình trạng này?

Khô miệng có dấu hiệu như thế nào?

Các dấu hiệu phổ biến của việc bị khô miệng bao gồm:

  • Cảm giác miệng khô hoặc khô cổ họng;
  • Thường xuyên khát nước;
  • Nước bọt sệt và dính;
  • Hơi thở hôi;
  • Khó nhai, nói và nuốt;
  • Cảm giác thay đổi của hương vị;
  • Dễ mắc các bệnh về răng lợi…

Biện pháp can thiệp khi gặp tình trạng khô miệng

Một số biện pháp dưới đây có thể giúp bệnh nhân giảm bớt tình trạng khô miệng và giảm thiểu nguy cơ bị nhiễm trùng khoang miệng:

  • Uống nhiều nước: Uống 8 đến 10 cốc nước mỗi ngày, có thể sử dụng sữa hoặc bổ sung thêm các loại nước ép hoa quả.
  • Ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu và đảm bảo đủ dinh dưỡng. Hãy thử các loại trái cây và rau quả xay nhuyễn, thịt gà và cá nấu nhừ, ngũ cốc xay nhỏ, que kem đá (popsicle), sinh tố (smoothie) và trái cây đá xay (slushie). Ăn miếng nhỏ và nhai kỹ.
  • Tránh những thực phẩm dễ dính vào vòm miệng như bơ đậu phộng hoặc ruột bánh mì.
  • Làm ẩm thức ăn bằng cách chan nước dùng, súp, nước sốt, nước thịt, sữa chua hoặc kem.
  • Ngậm kẹo không đường hoặc nhai kẹo cao su không đường để kích thích tuyến nước bọt. Hương vị cam quýt, quế và bạc hà thường có tác dụng tốt.
  • Vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Súc miệng trước và sau bữa ăn với nước thường hoặc nước súc miệng nhẹ (được pha bằng 1 lít nước với 1 muỗng cà phê muối và 1 muỗng cà phê baking soda – lắc đều trước khi sử dụng). Sử dụng bàn chải đánh răng có lông mềm. Chải lưỡi nhẹ nhàng cũng có tác dụng tốt.
  • Tránh dùng các loại nước súc miệng bán sẵn, đồ uống có cồn và acid, và thuốc lá.
  • Giảm lượng caffein đưa vào cơ thể từ cà phê, trà, nước tăng lực và nước ngọt có chứa caffein.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương để làm ẩm không khí trong phòng, đặc biệt là vào ban đêm. (Hãy chắc chắn giữ cho máy tạo độ ẩm sạch sẽ để tránh lây lan vi khuẩn hoặc nấm trong không khí.)
  • Dứa hoặc đu đủ tươi có thể giúp làm loãng nước bọt, nhưng chỉ dùng nếu bạn không bị đau rát miệng.

Khi bị khô miệng nên sử dụng và nên tránh các thực phẩm nào?

Bác sĩ tư vấn: Đối với các nhóm thực phẩm dưới đây thì bệnh nhân khô miệng nên ăn và nên hạn chế một số loại thức ăn như sau:

  • Với nhóm thực phẩm giàu Protein

Nên ăn:

Các món thịt gia súc, gia cầm và cá nấu với nước sốt hoặc nước thịt.

Thịt trộn phô mai mềm đút lò (casserole), súp và món hầm.

Nên hạn chế:

Thịt gia súc, gia cầm sấy khô, và cá không có nước sốt dùng kèm.

  • Với nhóm bánh mì, ngũ cốc, gạo và mì sợi

Nên ăn:

Bánh mì mềm, bánh mì ngọt.

Các loại ngũ cốc nấu nhừ để nguội. Ngũ cốc trộn với sữa.

Cơm chan nước thịt, nước sốt, nước dùng, canh, cháo, hay cơm nấu với sữa.

Nên hạn chế:

Bánh mì sấy khô.

Mỳ Ý, cơm không chan canh/nước dùng.

Bánh quy (cookie), khoai tây chiên, ngũ cốc sấy khô.

  • Với nhóm rau quả

Nên ăn:

Trái cây tươi hay đóng hộp loại ẩm và mềm như cam, đào.

Rau với nước sốt dùng kèm.

Nên hạn chế:

Chuối sấy, trái cây sấy khô.

Rau (trừ khi có chan thêm nước sốt hoặc có độ ẩm cao

Nguồn tapchisuckhoe.edu.vn