Cùng tìm hiểu về cách sử dụng kính hiển vi

Kính hiển vi có khả năng phóng đại hình ảnh các vật thể nên nó được sử dụng là thiết bị để quan sát các vật thể có kích thước nhỏ bé mà mắt thường không thể quan sát được.

Cùng tìm hiểu về cách sử dụng kính hiển vi

Khi thao tác với kính hiển vi cần đúng quy trình nhằm đem lại hiệu quả soi kính cao nhất.

Các bước tiến hành soi kính hiển vi

Trước khi soi cần điều chỉnh ánh sáng thật tốt, ánh sáng phải chiếu đều, lắp thị kính và điều chỉnh tụ quang đến vị trí thích hợp, nếu là vật kính 40x và 100x thì nâng tụ quang lên tối đa. Nguyên tắc chung về ánh sáng là ánh sáng nên để tối. Nếu ánh sáng tốt dùng gương phẳng, lá chắn sáng của tụ quang mở vừa phải, nếu ánh sáng kém dùng gương lõm, tụ quang mở rộng, nếu ánh sáng quá mức tụ quang mở ít, hạ thấp, gương để chếch ít.

Khi soi tiêu bản trước tiên cần đặt tiêu bản lên mâm kính, mặt có bệnh phẩm ở trên, dịch chuyển tiêu bản để ánh sáng đi qua vùng cần soi, sau đó đưa vật kính nhỏ vào vị trí thẳng đứng, quan sát từ bên ngoài dùng ốc đại cấp hạ thấp vật kính xuống càng nhiều càng tốt rồi nhìn vào thị kính, nếu là loại kính có một thị kính thì cố gắng mở cả hai mắt, nếu là kính hai thị kính thì điều chỉnh khoảng cách giữa hai thị kính đến khi hai vi trường trùng nhau. Nâng vật kính từ từ bằng ốc đại cấp cho đến khi nhìn thấy vi trường. Dùng ốc vi cấp điều chỉnh cho đến khi nhìn rõ, điều chỉnh tiêu bản theo các hướng để tìm khắp tiêu bản. Chuyển sang vật kính có độ phóng đại lớn hơn, khi đã chọn được vùng cần xem chi tiết, chuyển sang vật kính lớn hơn, sử dụng ốc vi cấp điều chỉnh để xem rõ nét hình ảnh. Nếu chưa nhìn rõ có thể quan sát từ bên ngoài hạ thấp vật kính xuống gần sát tiêu bản, sau đó nhìn vào thị kính và nâng từ từ vật kính lên bằng ốc đại cấp trước, sau đó tinh chỉnh bằng ốc vi cấp. Cuối cùng chuyển sang vật kính dầu bằng cách xoay vật kính ra ngoài, nhỏ một giọt dầu soi vào tiêu bản, chuyển vật kính dầu vào sao cho vật kính chạm vào giọt dầu nhưng không chạm vào tiêu bản. Nhìn vào kính nâng mâm kính lên từ từ bằng ốc vi cấp. Phần lớn các loại kính hiện nay là đồng tiêu cự, vật quan sát vẫn nhìn rõ nếu ta chuyển vật kính, do đó khi chuyển sang vật kính lớn chỉ cần điều chỉnh bằng ốc vi cấp.

Bác sĩ tư vấn: Lưu ý trong khi quan sát tiêu bản chỉ nâng vật kính lên, không bao giờ hạ xuống. Nếu hạ vật kính xuống phải kiểm tra bằng mắt thường. Ốc đại  cấp sử dụng để dịch chuyển vật kính xuống gần lam kính, khi dịch chuyển cần quan sát từ bên ngoài, tránh để vật kính chạm làm vỡ lam kính và có thể ảnh hưởng đến vật kính. Ốc vi cấp để tinh chỉnh, quan sát tiêu bản rõ nét hơn. Hạn chế chỉnh vật kính xuống trong khi quan sát tiêu bản, nên dùng ốc vi cấp hạ vật kính xuống thấp tối đa, sau đó nhìn vào kính và nâng dần vật kính lên đến khi nhìn rõ. Chấm trắng của ốc vi cấp phải ở giữa hai vạch trắng. Điều chỉnh giá kính phải vặn ốc từ từ, nhẹ nhàng, không nên quá lạm dụng ốc vi cấp, nếu cần điều chỉnh khoảng cách lớn phải sử dụng ốc đại cấp trước. Khi soi kính động tác phải nhẹ nhàng và thận trọng, không bao giờ để vật kính chạm vào tiêu bản, thứ tự xem từ vật kính nhỏ đến vật kính lớn.

Một số lưu ý sau khi soi kính xong

Cần luôn luôn hạ dòng điện xuống thấp nhất trước khi tắt đèn, tắt nguồn điện, đồng thời hạ tối đa tụ quang, hạ thấp vật kính, nếu có lỗ mù để lỗ mù vào  giữa mâm kính, nếu không thì để vật kính nhỏ nhất vào giữa mâm. Đối với gương nếu dùng thì mặt phẳng hướng ra ngoài hoặc để thẳng. Dùng khăn khô, mềm để lau ngay ống kính, lau hệ thống quang học vì hơi thở của người có thể lắng đọng hơi nước trên kính.

Sau khi soi vật kính dầu, dùng giấy lau thấu kính thấm xylen để lau ngay vật kính cho sạch dầu, không nên nhúng quá nhiều vì xylen sẽ làm bong chất gắn vật kính. Lau xylen xong phải lau khô ngay.

Nguồn tapchisuckhoe.edu.vn