Tìm hiểu về hạ canxi máu

Canxi đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cơ thể. Khi thiếu canxi thì rất nhiều chứng bệnh nguy hiểm xảy ra. Trong đó, hạ ion canxi trong máu hay còn gọi là hạ canxi máu gặp khá phổ biến.

Tìm hiểu về hạ canxi máu

Vậy hạ canxi máu là gì? Nguyên nhân và cách xử trí ra sao?

Vai trò của canxi đối với cơ thể

Bác sĩ tư vấn: Canxi là một khoáng chất thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong nhiều hoạt động của cơ thể. 98% canxi nằm ở xương và răng; 2% còn lại là canxi ion nằm trong máu. Canxi tham gia vào quá trình co cơ, dẫn truyền thần kinh, giải phóng các hormon và tham gia vào quá trình đông cầm máu. Canxi cũng cần thiết cho tim và các cơ bắp để hoạt động tốt. Trẻ em không có đủ canxi có thể không phát triển hết chiều cao tiềm năng khi trưởng thành.

Nguyên nhân gây ra hạ canxi máu?

Có nhiều nguyên nhân gây ra hạ canxi máu nên, trong đó có thể kể đến các nguyên nhân sau:

  • Cung cấp canxi không đủ: trẻ em giai đoạn phát triển nhanh, phụ nữ có thai hay phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ là những đối tượng có nhu cầu canxi cao, nếu không được bổ sung canxi đầy đủ thì có thể xảy ra tình trạng hạ canxi máu.
  • Suy tuyến cận giáp: giảm hormon PTH dẫn đến hạ canxi máu, tăng phospho máu, có thể đưa đến triệu chứng mạn tính của hạ canxi.
  • Thiếu vitamin D: việc cung cấp không đủ Vitamin D hoặc tình trạng ruột kém hấp thu có thể là nguyên nhân của hạ canxi máu. Tác dụng phụ của một số thuốc như phenobarbital, rifampicin,… hoặc ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng có thể gây ra rối loạn chuyển hóa Vitamin D, dẫn đến hạ canxi máu.
  • Thiếu Magnesi: Tình trạng hạ Magnesi máu liên quan đến sự thiếu PTH tương đối và gây ra các triệu chứng của hạ canxi máu.
  • Bệnh lý tại thận: Các bất thường tại ống thận như hội chứng Fanconi, chứng nhiễm toan ống lượn xa có thể là nguyên nhân gây mất canxi qua thận hay giảm chuyển hóa Vitamin D. Hạ canxi máu cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân suy thận.
  • Viêm tụy cấp: tổ chức tụy bị viêm giải phóng nhiều sản phẩm phân hủy mỡ, tạo chelate với canxi, làm giảm nồng độ canxi trong máu.
  • Các nguyên nhân khác: Nhiễm trùng huyết, tăng tiết calcitonin, tăng phản ứng tạo chelat trong lòng mạch, tăng phosphate máu, do thuốc, tăng lắng canxi ngoài lòng mạch,…
Majorca, Spain

Các triệu chứng của hạ canxi máu là gì?

  • Trẻ em bị hạ canxi máu có thể biểu hiện các triệu chứng sau:

Kích thích hoặc ngủ gà, chậm chạp.

Bỏ bú, chán ăn.

Tăng phản xạ gân xương (dấu Chvostek: gõ vào vị trí thần kinh mặt – trước gờ tai ngoài 2cm, thấy các cơ mặt cùng bên co lại)

Co rút cơ (dấu Trousseau: cuốn băng huyết áp ở cánh tay và bơm cao hơn huyết áp tâm thu 20mmHg, giữ mức áp lực này trong 3 phút, dấu Trousseau dương tính khi thấy thấy dấu hiệu “bàn tay người đỡ đẻ”).

Co giật, run.

  • Người lớn thì các triệu chứng thường gặp bao gồm:

Tăng phản xạ gân xương (dấu Chvostek).

Co thắt cơ (dấu Trousseau).

Chuột rút.

Co giật.

Rối loạn nhịp tim.

Rối loạn cảm giác bàn tay, bàn chân.

Đau thắt bụng.

Trầm cảm.

Sơ cứu người bị hạ canxi máu như thế nào?

Đối với trường hợp hạ canxi máu không biểu hiện triệu chứng thì có thể tự phục hồi mà không cần điều trị. Trong một số trường hợp có thể bổ sung canxi qua đường uống. Đặc biệt trường hợp nặng nên nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.

Nguồn tapchisuckhoe.edu.vn