Cùng tìm hiểu các loại Vitamin tan trong dầu

Vitamin tan trong dầu gồm các loại vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K. Tuy nhiên, vitamin A cần được quan tâm nhất. Chúng được dùng khi nào và có vai trò gì? Chúng ta hãy tìm hiểu cùng các chuyên gia nhé!

Vitamin tan trong dầu gồm các loại vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K.

Vitamin tan trong dầu gồm các loại vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K.

Nguồn gốc của vitamin A

Ở động vật, vitamin A tồn tại nhiều trong gan cá thu, trứng, thịt, cá, sữa…

Ở các loài thực vật: Vitamin A có trong gấc, cà chua, cà rốt và rau xanh. Trong rau quả tươi, vitamin A tồn tại dưới dạng caroten (tiền vitamin A). Có 3 loại caroten là alpha, beta và gamma, trong đó phổ biến nhất và có hoạt tính mạnh nhất là beta-caroten. Khi vào cơ thể các caroten sẽ chuyển thành vitamin A dưới tác dụng của enzym carotenase.

Ngoài ra, hiện nay vitamin A còn được tạo ra bằng tổng hợp hóa học.

Dược động học

Theo dược sĩ Cao Đẳng Dược Sài Gòn Vitamin A được hấp thu được qua đường uống và tiêm. Tuy nhiên, để hấp thu được qua đường tiêu hoá thì cơ thể phải có đủ acid mật làm chất nhũ hoá. Vitamin A có khả năng liên kết với protein huyết tương thấp, chủ yếu là alpha- globulin; vitamin A được phân bố vào các tổ chức của cơ thể; Vitamin A được dự trữ nhiều nhất ở gan; Vitamin A được thải trừ qua thận và mật.

Tác dụng và cơ chế

  • Trên mắt: vitamin A là một thuốc có vai trò tạo sắc tố võng mạc giúp điều tiết mắt, mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng (tác dụng quan trọng nhất).
  • Cơ chế: trong bóng tối vitamin A (cis – retinal) kết hợp với protein là opsin tạo nên sắc tố võng mạc rhodopsin là sắc tố nhạy cảm với ánh sáng có cường độ thấp giúp mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng. Khi ra ánh sáng, rhodopsin lại phân hủy giải phóng ra opsin và trans – retinal. Sau đó trans – retinal lại chuyển thành dạng cis – retinal. Do đó nếu cơ thể thiếu vitamin A, khả năng nhìn trong tối giảm gây bệnh quáng gà, nếu không điều trị kịp thời sẽ mù loà.

Trên da và niêm mạc

  • Dược sĩ tư vấn Vitamin A là một chất rất cần thiết cho quá trình biệt hoá các tế bào biểu mô ở da và niêm mạc, chúng có vai trò bảo vệ sự toàn vẹn của cơ cấu và chức năng của biểu mô khắp cơ thể, nhất là biểu mô trụ của nhu mô mắt. Vitamin A giúp làm tăng tiết chất nhầy và ức chế sự sừng hoá. Vì vậy nếu thiếu vitamin A, quá trình bài tiết chất nhày bị giảm hoặc mất, biểu mô sẽ bị teo và thay vào đó là các lớp keratin dày lên làm da trở lên khô, nứt nẻ và sần sùi.
  • Trên xương: kết hợp cùng với vitamin D, vitamin A có vai trò giúp cho sự phát triển xương và tham gia vào quá trình phát triển cơ thể, đặc biệt ở trẻ em. Khi trẻ em bị thiếu sẽ còi xương, chậm lớn.
  • Trên hệ miễn dịch: vitamin A giúp phát triển lách và tuyến ức. Đây là 2 cơ quan tạo ra lympho bào có vai trò miễn dịch của cơ thể, giúp làm tăng tổng hợp các protein miễn dịch. Gần đây, có nhiều nghiên cứu chứng minh vitamin A và tiền chất caroten có tác dụng chống oxy hóa và tăng sức đề kháng của cơ thể. Khi thiếu vitamin A cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn và dễ nhạy cảm với tác nhân gây ung thư.
  • Ngoài ra, khi thiếu vitamin A còn dễ tổn thương đường hô hấp, tiết niệu, sinh dục và thiếu máu nhược sắc.

Vitamin A là một chất rất cần thiết cho quá trình biệt hoá

Vitamin A là một chất rất cần thiết cho quá trình biệt hoá

Chỉ định

Vitamin A được dùng dự phòng và điều trị các triệu chứng thiếu vitamin A như:

  • Khi bệnh nhân mắc các bệnh về mắt: khô mắt, quáng gà, viêm loét giác mạc…
  • Khi bệnh nhân mắc các bệnh về da: khô da, trứng cá, vảy nến, chậm lành vết thương…
  • Khi trẻ em còi xương, suy dinh dưỡng, chậm lớn, sức đề kháng kém…
  • Dùng bổ sung vitamin A cho người xơ gan nguyên phát do tắc mật hay gan ứ mật mạn tính.

Nguồn: Trường Cao Đẳng Dược Sài Gòn