Điểm danh các thuốc giảm đau gây nghiện hiện nay

Thuốc giảm đau gây nghiện hay còn gọi là thuốc giảm đau dạng thuốc phiện nhằm chỉ các thuốc mà về dược lý học tương tự như thuốc phiện hay morphine.

Điểm danh các thuốc giảm đau gây nghiện hiện nay

Dưới đây là tư vấn của các chuyên gia về các loại thuốc gây nghiện có tác dụng giảm đau hiệu quả đến từ Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur.

Các thuốc giảm đau dạng thuốc phiện

Thuốc giảm đau gây nghiện hay còn gọi là thuốc giảm đau dạng thuốc phiện nhằm chỉ các thuốc mà về dược lý học tương tự như thuốc phiện hay morphine. Đây là những thuốc lựa chọn khi cần giảm đau mà không cần giảm sốt và nên sử dụng thận trọng ở bệnh nhân suy giảm chức năng gan.

Liều lượng và cách dùng

Đau liên tục đòi hỏi dùng giảm đau liên tục (cả ngày đêm) với một liều bổ sung để cắt cơn đau. Cần duy trì một liều thấp nhất đối với từng bệnh nhân để gây giảm đau vừa đủ. Lượng thuốc giảm đau cần thiết thường bị đánh giá thấp và thời gian tác dụng lại thường bị đánh giá quá cao. Nếu thường xuyên cần đòi hỏi liều dùng theo nhu cầu thì phải tăng liều hàng ngày hoặc giảm khoảng cách.

Dược sĩ tư vấn: Nếu không thế đạt giảm đau thỏa đáng với liều tối đa qui định đối với một thuốc hoặc tác dụng phụ là không dung nạp được, thì nên cho bệnh nhân chuyển sang một chế phẩm khác bắt đầu bằng một nửa liều giảm đau tương đương.

Nên dùng thuốc đưòng uống nếu có thể. Cho dùng thuốc đường tĩnh mạch là có lợi khi có khó tiêu, buồn nôn và có giảm hấp thu của đường tiêu hóa. Đầu tiên nên cho liều lượng thấp nhất rồi tăng dần lượng thuốc đang dùng cho đến khi đạt được tác dụng giảm đau.

Truyền tĩnh mạch liên tục để tạo được sự ồn định nồng độ thuốc trong máu và cho phép điều chỉnh được liều thuốc nhanh chóng. Nên dùng chất có thời gian bán hủy ngắn như morphine. Giảm đau cho bệnh nhân có điều khiển (Patient-controlled analgesia – PCA) được dùng nhiều lên đối với đau sau mổ và để khống chế đau cho bệnh nhân nặng giai đoạn cuối. PCA thường cải thiện được tác dụng giảm đau, giảm được lo lắng và cho phép dùng tổng liều thấp.

Liều lượng và cách dùng

Liều lượng và cách dùng

Thuốc lựa chọn

  1. Morphine tiêm tĩnh mạch được dùng khi có nhồi máu cơ tim cấp hoặc phù phổi cắp với liều 2 – 4mg tiêm tĩnh mạch ưong 5 phút. Đối với đau mạn tính nặng có thể dùng một chế phẩm giải phóng chậm (50 – 30mg MSIR, uống 4 – 8 giờ/lần. 15 – 120mg MS Contin, uống 12 giờ/lần hoặc một viên đạn hậu môn). Rượu cồn MS có thể có ích ở bệnh nhân bị nghẹn.
  2. Hydromorphone là một dẫn xuất mạnh của morphine. Có thể tiêm tĩnh mạch từ từ. Có loại đạn hậu môn 3mg.
  3. Meperidine ít gây co thắt đường mật hay táo bón hơn morphine. Chổng chỉ định ở bệnh nhân đang dùng chất ức chế monoamine oxidase (MAO inhibitors) và ở bệnh nhân có suy thận (tích tụ các sản phẩm chuyển hóa tích cực gây kích thích thần kinh ưung ương và co giật). Hình như liều lặp lại gây co giật nhiều hơn. Dùng cùng với hydroxyzine (25 – 100 mg tiêm bắp, 4 – 6 giờ/lần) có thể giảm buồn nôn và tăng cường tác dụng giảm đau của meperidine.
  4. Methadone rất có hiệu quả khi cho uống và giảm được các triệu chứng cắt thuốc đối với các thuốc khác dạng thuốc phiện (nhờ thời gian bán hủy kéo dài của thuốc). Mặc dù thời gian bán hủy thanh thải thuốc kéo dài, nhưng thời gian có tác dụng giảm đau của thuốc lại ngắn hơn nhiều.
  5. Oxycodone và propoxyphene thường được dùng đường uống phối họp với aspirin và acetaminophen.
  6. Codeine có thể dùng phối hợp với aspirin và acetaminophen. Đây là thuốc giảm ho có hiệu quả với liều 10 – 15 mg uống, 4 – 6 giờ/lần.
  7. Hỗn hợp chất chủ vận và chất đối kháng (butorphanol, nalbuphine, oxymorphone, pentazocine) ít ưu điểm và nhiều tác dụng phụ hơn các chắt khác.

Thận trọng điều gì khi dùng thuốc?

  • Chống chỉ định các thuốc dạng thuốc phiện trong tình trạng bệnh nặng cấp tính khi kiểu đau và mức độ đau là những dấu hiệu quan trọng cho chẩn đoán (chấn thương đầu, đau bụng). Các thuốc này cũng có thể gây tăng áp lực sọ não.
  • Cần sử dụng thận trọng các thuốc dạng thuốc phiện ở bệnh nhân có suy tuyến giáp, bệnh Addison, suy tuyến yên, thiếu máu, bệnh hô hấp (bệnh hô hấp do tắc nghẽn mạn tính, hen, gù vẹo, béo phì nặng) suy dưỡng nặng hoặc suy nhược hoặc tâm phế mạn tính.
  • Liều lượng phải được điều chỉnh đối với bệnh nhân có rối loạn chức năng gan.
  • Các thuốc làm tăng tác dụng phụ của các thuốc dạng thuốc phiện bao gồm phenothiazine, thuốc chống trầm cảm, benzodiazepine và rượu.
  • Dung nạp thuốc tăng dần khi dùng lâu dài và trùng lặp Với sự xuất hiện của tính phụ thuộc thuốc thực thể.

Nguồn tapchisuckhoe.edu.vn