Polypharmacy-Sử dụng nhiều thuốc cùng lúc

Khái niệm Polypharmacy chỉ việc sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc thuốc, bao gồm các thuốc kê đơn, thuốc OTC, thảo dược hoặc chế phẩm bổ sung.

Polypharmacy-Sử dụng nhiều thuốc cùng lúc

Điều này không chỉ là gánh nặng cho bệnh nhân mà còn rất nguy hiểm.

Giới thiệu

Hiện nay, nhiều bệnh nhân đang dùng đồng thời nhiều loại thuốc và chế phẩm bổ sung. Khảo sát kê đơn và cấp phát kháng sinh trên bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho thấy, số thuốc kê trung bình trong một đơn là 7,1. Một nghiên cứu khác cho thấy, 25% người Mỹ trưởng thành dùng 5 loại thuốc trở lên. Điều này gây hại nhiều hơn là có lợi.

Dùng nhiều thuốc, cho dù là thuốc kê đơn, thuốc OTC, thảo dược hoặc chế phẩm bổ sung – được gọi là polypharmacy – không chỉ là gánh nặng cho bệnh nhân mà còn rất nguy hiểm. Ví dụ như thuốc được kê khi không cần thiết; thuốc không được kê khi cần thiết; bệnh nhân dùng thuốc không đúng cách; tương tác thuốc hay sự giảm tuân thủ điều trị của bệnh nhân.

Dược sĩ và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác có vai trò quan trọng trong việc giảm vấn đề dùng nhiều thuốc.

Định nghĩa

Không có định nghĩa duy nhất của polypharmacy, mặc dù nó thường được định nghĩa là việc sử dụng năm loại thuốc trở lên hàng ngày. Thuốc ở đây bao gồm thuốc kê đơn, thuốc OTC, chế phẩm bổ sung và thảo dược.

Nguyên nhân?

Polypharmacy có thể xảy ra khi các loại thuốc được kê đơn mới dùng để điều trị tác dụng phụ của các loại thuốc cũ. Đây gọi là “kê toa dây chuyền”. Khi điều trị một số bệnh mãn tính, như cao huyết áp và suy tim, việc sử dụng nhiều loại thuốc thường là cần thiết về mặt lâm sàng. Polypharmacy trở nên có vấn đề khi lý do dùng thuốc không rõ ràng, khi dùng thuốc để điều trị tác dụng phụ của các thuốc khác, khi liều lượng và thời gian dùng thuốc phức tạp, và khi thuốc tương tác với nhau.

Polypharmacy thường xảy ra ở người mắc nhiều bệnh mãn tính, chẳng hạn như tiểu đường, cao huyết áp, suy tim, loãng xương và/hoặc các triệu chứng như đau, mất ngủ, cần điều trị lâu dài bằng thuốc. Bệnh mãn tính và triệu chứng tích lũy theo tuổi tác. Vì lý do này, người lớn tuổi có nguy cơ dùng nhiều thuốc cao hơn.

Nguyên nhân?

Nguyên nhân?

Hậu quả?

Polypharmacy làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi với thuốc. Càng nhiều thuốc, nguy cơ tương tác thuốc càng cao. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những bệnh nhân dùng 5-9 loại thuốc có 50% khả năng tương tác thuốc bất lợi, tăng lên 100% khi họ dùng 20 loại thuốc trở lên. Một nghiên cứu y tế báo cáo rằng polypharmacy chiếm gần 30% tổng số bệnh nhân nhập viện và là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 5 ở Hoa Kỳ.

Polypharmacy có liên quan đến các rủi ro bao gồm giảm nhận thức, lú lẫn, té ngã, phản ứng có hại của thuốc, tăng thời gian nằm viện, tái nhập viện ngay sau khi xuất viện và thậm chí là tử vong.

Bệnh nhân càng dùng nhiều thuốc, càng khó có được tiền sử dùng thuốc chính xác, điều này cản trở việc xem xét và kê đơn thuốc. Tỷ lệ phản ứng có hại của thuốc tăng theo số lượng thuốc sử dụng.

Việc sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau cùng một lúc có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong việc lưu trữthuốc hoặc dùng thuốc không chính xác. Bác sĩ lâm sàng có thể không biết những loại thuốc mà bệnh nhân của họ đang dùng, dẫn đến sai sót trong việc kê đơn. Ví dụ, cùng một loại thuốc có thể được kê đơn 2 lần.

Bác sĩ tư vấn: Một loại thuốc có thể không phát huy tác dụng hoặc có tác dụng phụ khi sử dụng chung với các loại thuốc khác. Đây gọi là một tương tác thuốc-thuốc. Bệnh nhân càng dùng nhiều thuốc và chế phẩm bổ sung thì nguy cơ mắc các tác dụng phụ càng cao.

Một loại thuốc được sử dụng để điều trị một bệnh hoặc triệu chứng có thể có tác động tiêu cực đến một bệnh hoặc triệu chứng khác. Đây gọi là một tương tác thuốc-bệnh. Ví dụ, thuốc chống viêm, thường được sử dụng làm thuốc giảm đau, có thể làm tăng huyết áp và làm suy giảm chức năng thận, do đó cần cân nhắc khi kê đơn thuốc cho những bệnh nhân có huyết áp cao hoặc có các vấn đề về thận.

Thông điệp

  • Polypharmacy có nghĩa là việc dùng nhiều thuốc một cách không hợp lý.
  • Một hậu quả phổ biến là làm tăng tác dụng phụ của thuốc, một số trong đó là do tương tác thuốc.
  • Đánh giá thường xuyên được khuyến nghị để xác định sự phù hợp của việc sử dụng tất cả các loại thuốc.

Nguồn tapchisuckhoe.edu.vn