Category Archives: Sức khỏe người già

Kiến thức sức khỏe người già, cách chăm sóc sức khỏe người già, cách phòng ngừa và điều trị bệnh lý người cao tuổi

Bệnh Alzheimer và cách điều trị bệnh Alzheimer

Alzheimer là chứng bệnh mất trí phổ biến nhất hiện nay. Bệnh thường xuất hiện ở những người trên 65 tuổi, tuy nhiên một số trường hợp có thể phát bệnh sớm hơn rất nhiều. Hiện tại chưa có liệu pháp để chữa được bệnh, bệnh có tính thoái hóa và gây tử vong.

edease

Bệnh Alzheimer là bệnh lý mất trí nhớ phổ biến ở người già

Nguyên nhân gây bệnh Alzheimer

– Theo phỏng đoán: sự tích tụ các protein cùng họ với Amyloid beta dẫn đến bên trong tế bào thần kinh hình thành các “đám rối sợi thần kinh”. Các vi ống tế bào tan rã làm chết tế bào dẫn đến hỏng hệ thống hoạt động của hệ thần kinh.

– Do rối loạn quá trình sản xuất và hoạt động của các chất oxy hóa.

Triệu chứng của bệnh Alzheimer

– Quên tên của người thân trong gia đình: bố, mẹ, vợ, con cái… việc quên tên lặp lại nhiều lần trong ngày. Người bệnh ngay cả tên chính mình cũng không nhớ nổi.

– Hay ghi chép lặt vặt (tạo tiền đề để nhớ).

– Không thừa nhận những sa sút trầm trọng về trí nhớ của mình

– Gọi điện cho người thân nhiều lần (gọi xong lại quên, gọi lại).

– Không phân biệt đượcc chức năng của các đồ vật.

– Không nhớ, nhầm ngày, tháng, năm.

 Các triệu chứng toàn phát

– Rối loạn ngôn ngữ: khó phát âm, nói ấp úng, khó diễn đạt thành ý, dấn tới mất ngôn ngữ, nói xong nhưng không hiểu mình vừa nói gì.

– Rối loạn phối hợp động tác: không để ý đến trang phục mình mặc, khó khăn trong việc tự mặc quần áo và các công việc hàng ngày. Các công việc vệ sinh cá nhân như tắm, rửa, thay quần áo, giặt giũ gặp khó khăn do yếu cơ, run, hay bị chuột rút.

– Rối loạn chức năng nhận thức: Không có khả năng định hướng thời gian, không gian, khả năng tính toán đơn giản cũng mất, mất khả năng đánh giá…

– Bị trầm cảm, stress, lo lắng, bất an.

– Bị ảo thị giác với các hình ảnh kỳ quái.

edsease

Bệnh Alzheimer cần được chăm sóc và điều trị kịp thời

Cách phòng và điều trị bệnh Alzheimer

Hiện nay, chưa có cách điều trị đặc hiệu cho bệnh mất trí nhớ Alzheimer này. Tuy nhiên, có thể dùng một số loại thuốc giúp giảm các triệu chứng đi kèm theo hướng dẫn của bác sĩ như: galantamine, rivastigmine, donepezil, …

Memantine là thuốc được phê chuẩn để điều trị bệnh Alzheimer trong giai đoạn tình trạng bệnh vừa và nặng. Cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các loại thuốc này vì các thuốc đều có tác dụng phụ.

Tham gia vào các hoạt động xã hội, hoạt động trí óc rất có ích cho người bệnh, như: chơi cờ, giải ô chữ, chơi nhạc cụ… cũng có tác dụng tốt phòng chống bệnh Alzheimer.

Chế độ dinh dưỡng cho người già

Người có tuổi như đèn treo trước gió, cơ thể ngày một yếu dần hơn. Tính tình, khẩu vị cũng bỗng nhiên thay đổi. Chính vì thế, họ cũng cần một chế độ dinh dưỡng đặc biệt để hạn chế tối đa, phòng ngừa những bệnh thường dễ xâm nhập.

Đủ về năng lượng

Đủ là không thừa mà cũng không thiếu so với nhu cầu của cơ thể. Để biết là đủ, thừa hay thiếu, nên vận dụng kết hợp nhiều biện pháp:

• Điều tra, quan sát bữa ăn hàng ngày của họ.

• Tìm hiểu cách tự đánh giá của người có tuổi về cách nuôi dưỡng mình, về cảm giác chung (khỏe, mệt, thiếu sức,…), về sức dẻo dai.

• Quan sát sắc thái, vóc dáng đi đứng.

• Đối chiếu cân nặng (thể trọng) với chiều cao. Để phòng nhầm lẫn do biến đổi bất thường của cột sống. Tuy có một vài nhược điểm cần đề phòng, phương pháp này có thể giúp chẩn đoán nhanh và sớm trạng thái thiếu nuôi dưỡng, từ đó can thiệp kịp thời và hiệu lực.

dine3tuoi

Bảo đảm về chất lượng

Có nghĩa là:

• Không gây thêm bệnh qua việc ăn uống.

• Góp phần duy trì, củng cố chất lượng sự sống khi có tuổi.

Những bệnh cần đề phòng ở người có tuổi

• Bệnh huyết áp cao

• Bệnh nhiễm mỡ xơ mạch (Atherosclerosis).

• Bệnh đái tháo đường (Diabetes Mellitus).

Những thức ăn cần quan tâm, không dùng quá mức cần

– Muối NaCl. Cần nói rõ, không nên yêu cầu người có tuổi ăn lạt hoàn toàn, vì: Không cần thiết; và còn có hại – kiêng muối hoàn toàn sẽ làm cho họ chán ăn, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Ở người cao tuổi, mỗi ngày có thể ăn 3-5g muối (dưới dạng nước chấm, nấu nướng,…) cũng đủ bảo đảm khẩu vị ngon miệng, không nhạt nhẽo. Người có huyết áp cao nên tránh những món quá mặn như: mắm, cá khô, đồ hộp, trứng muối,…

– Hạn chế đường mía (saccharoz) và các loại bánh, kẹo, mứt làm bằng đường. Hạn chế không có nghĩa là cấm tuyệt đối. Nếu thèm ngọt, có thể và nên dùng trái cây chín, mật ong.

– Nên hạn chế mỡ động vật bảo hòa (mỡ heo): Nhưng nên dùng mỡ dầu cá và dầu thực vật (trừ dầu dừa). Tác dụng của dầu thực vật đã được các nhóm dân cư quanh biển Địa Trung Hải biết từ lâu. Những nghiên cứu của Kensell, Sinclair (1952) đã đánh giá tốt dầu thực vật (giảm nguy cơ nhiễm mỡ xơ mạch, không có nguy cơ gây già trước tuổi).

– Một số thức ăn có thể chọn lọc, thay thế, bổ sung khi có điều kiện thuận lợi.

– Người có tuổi dễ bị thiếu các chất đạm, calci, vitamin D, và dễ mắc bệnh về hệ tim mạch. Vì thế các nhà dinh dưỡng học khuyên: Nên dùng cá thay thịt. Khuyến khích dùng nguồn đạm thực vật như: các loại rau tươi họ đậu (đậu đũa, đậu côve, đậu Hà Lan, đậu rồng,…) vì chúng có tác dụng chống táo bón, chống thối rữa trong ruột, giảm cholesterol-huyết. Khuyến khích dùng sữa tươi, sữa chua (yaourt): 250ml sữa tươi (hoặc 2 hũ yaourt) cung cấp 300mg calci. Thiếu calci, thiếu vitamin D dễ bị gãy xương (xẹp đốt sống, gãy cổ xương đùi,…). Để đảm bảo chất lượng, thức ăn phải sạch (không bị ô nhiễm) tươi, mới, được bảo quản đúng cách.

Thực đơn

Nên đa dạng, phong phú, thay đổi khi có điều kiện. Được như vậy sẽ đạt những lợi điểm sau:

• Tránh kéo dài trạng thái thừa chất này, thiếu chất kia.

• Có thể chọn lọc theo sở thích.

• Tránh nhàm chán, giúp ăn ngon miệng, tiêu hóa, hấp thu tốt.

Cách chế biến thức ăn

Cần bảo vệ giá trị dinh dưỡng – đặc biệt là các vitamin và chất chống oxy hóa. Nghệ thuật nấu nướng, tạo ra những món ăn dễ cảm tình (thơm ngon, hấp dẫn, hợp khẩu vị,…), dễ nhai, dễ nuốt, dễ tiêu hóa, dễ hấp thu.

Theo các nhà dinh dưỡng học Marie Paule Rietsch và M.Demole, khuyến khích dùng các gia vị mà người có tuổi ưa thích (như ớt, tiêu, hành, tỏi, rau thơm,…), vì gia vị giúp cải thiện khẩu vị, chống chán ăn.

Phân chia khẩu phần ăn

Khẩu phần ăn của người có tuổi nên được chia thành nhiều bữa ăn nhỏ, nhẹ, tránh ăn quá no trong một lần.
Buổi chiều tối không nên ăn quá muộn, vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ, có thể tạo tiền đề cho tai biến mạch não, mạch vành.

Nhà dinh dưỡng học lão khoa J.L.Schlienger khái quát những yêu cầu nêu trên bằng lời khuyên nôm na như sau:

Tự nuôi dưỡng tốt nhất là:

• Ăn tất, cái gì cũng ăn.

• Ăn đủ.

• Ăn ít nhất 3 lần trong một ngày.

• Ăn các chất sữa và phô-mai.

• Ăn rau cải và trái cây.

• Ăn thịt, cá hoặc trứng ít nhất một lần mỗi ngày.

• Uống đủ nước: mỗi ngày ít nhất cũng phải 1 lít.

• Hạn chế hoặc thận trọng trong việc tiêu thụ các chất sau đây: Mỡ động vật; đường và kẹo bánh làm từ đường; rượu…

Hoàng Ngân

 

Loét da ở người già

Người cao tuổi thường mắc các chứng bệnh phải nằm lâu, cùng với tình trạng tiêu tiểu không tự chủ rất dễ gây loét da nhất là vùng xương cụt. Do vậy, sự quan tâm của gia đình giúp người già phòng ngừa loét là rất quan trọng. Nếu không được chăm sóc ngay từ đầu thì từ một vết loét nhỏ sẽ dẫn đến một vết thương có mủ, rất lâu lành gây thêm đau đớn cho bệnh nhân, nhất là đối với người cao tuổi khi sức đề kháng đã giảm khiến việc điều trị càng khó hơn.

loetnguoigia1

Những dấu hiệu biểu hiện

Loét dễ xuất hiện vào mùa nóng, do tiết mồ hôi nhiều, sự ẩm ướt của việc tiểu tiện đối với những bệnh nhân tiểu tiện không tự chủ, hoặc nằm lâu trên một mặt phẳng cứng, hoặc không thể tự xoay trở được thường xuyên như bệnh nhân bị liệt, nhất là liệt hai chân, bệnh nhân hôn mê do chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não…

Vùng da thường tiếp xúc với mặt giường nhiều lúc đầu sẽ không đau hoặc đau ít, sau đó dần dần đỏ lên, vài ngày sau sẽ giống như một vết bỏng, có những mụn nước bao bọc, nếu không được chăm sóc cẩn thận rất dễ bị vỡ, có màu đỏ bầm và sau đó đen lại do hoại tử tổ chức phần mềm, khi sờ sẽ thấy lạnh. Do đó khi xuất hiện vết loét cần phải được chăm sóc để ngăn chặn sự lan rộng, vết loét càng sâu thì càng dễ nhiễm trùng dẫn đến việc điều trị lâu hơn, gây thêm đau đớn cho bệnh nhân. Trường hợp nặng có thể loét tới xương và nhiễm trùng máu rất nguy hiểm.

Vùng da nào dễ loét nhất?

Bệnh nhân nằm bất cứ tư thế nào cũng rất dễ gây ra loét ở những nơi mà xương nhô lên, có lớp cơ và da bao bọc quá ít.

Tư thế nằm ngửa: dễ loét là vùng sau gáy, vùng xương cùng, hai bên xương bả vai, hai cùi chỏ, hai gót chân.

Tư thế nằm nghiêng: nghiêng về phía nào thì bên đó trực tiếp bị ảnh hưởng: vùng thái dương, phía ngoài và trong đầu gối, mắt cá ngoài.

Cơ thể của người cao tuổi do tiêu hoá kém, hấp thu dinh dưỡng chậm, sức đề kháng kém nên vết loét rất lâu lành. Vì vậy cho dù chỉ là một vết loét thật nhỏ, chúng ta cũng cần phải chăm sóc chu đáo, vì nếu để vết loét càng sâu rộng, sự xâm nhập của vi trùng ngày càng phát triển, sẽ xuất hiện nhiều tế bào hoại tử dẫn đến bội nhiễm phải cắt lọc loại bỏ tế bào chết, bệnh nhân càng đau đớn.

Chăm sóc và xử trí bệnh nhân bị loét

Ngay khi có sự xuất hiện một vùng da nào đó bị đỏ, nên xoa bóp nhẹ nhàng vùng da đó để kích thích sự tuần hoàn máu, giữ vùng da đó luôn khô thoáng sạch sẽ. Phải vệ sinh sạch sẽ sau khi bệnh nhân tiểu tiện, nếu bệnh nhân là nam nên gắn bịch nilông ở bộ phận sinh dục, nếu là nữ nên lót giấy thấm hoặc dùng quần lót bằng giấy. Ngoài ra vấn đề dinh dưỡng cũng rất quan trọng, cần bổ sung nhiều chất đạm, vitamin để tái tạo tế bào đã hoại tử, nâng thể trạng chống đỡ được bệnh tật đang cao mắc phải cùng với vết loét.

Điều trị vết loét cũng giống như điều trị một vết thương, cần thay băng và chăm sóc mỗi ngày, thường xuyên quan sát vết loét để tránh được hiện tượng lan rộng. Nếu muốn chăm sóc thay băng tại nhà, nên có một nhân viên y tế đến với dụng cụ đã được vô khuẩn; những vết loét có bề mặt lớn cần phải được bác sĩ thăm khám để có được phác đồ điều trị đúng, giúp vết thương mau lành hơn trên một cơ thể đã suy nhược.

Ngoài ra, phơi nắng vùng da bị hoại tử vào buổi sáng có thể giúp vết thương mau lành.

 BS. Hạnh Trinh

Người già cũng cần ngủ nhiều

Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy người già và trung niên cần ngủ nhiều như người trẻ nếu họ muốn đầu óc mình minh mẫn vào hôm sau.

Tuy nhiên, lứa tuổi này thường bị quấy rối giấc ngủ do các vấn đề liên quan đến sức khỏe. Phát hiện này trái ngược hoàn toàn với niềm tin lâu nay rằng thời lượng giấc ngủ tỉ lệ nghịch với tuổi tác của con người (giảm dần khi bước vào tuổi trung niên và tuổi già).

TS Sean Drummond, chuyên gia tâm lý ĐH California (Mỹ) cho biết: “Đó là 1 sai lầm. Thời lượng giấc ngủ mà chúng ta cần không hề giảm theo tuổi tác mà chỉ có chất lượng giấc ngủ bị suy giảm".

biedgiac

Theo các nhà nghiên cứu về giấc ngủ, hầu hết chúng ta đều cần ngủ 7-9 tiếng mỗi ngày. Cứ 20 người có 1 người cần ngủ 9 tiếng nhưng phải 50 người mới có 1 người chỉ cần ngủ 6 tiếng/ngày mà vẫn vui vẻ.

TS Drummond đã thử nghiệm về vai trò của giấc ngủ ở 62 tình nguyện viên (gồm 2 nhóm có độ tuổi trung bình là 27 và 68). Cả 2 nhóm đều ngủ 2 đêm trong phòng thí nghiệm – nơi các nhà khoa học đặt máy theo dõi, giám sát. Khi tỉnh giấc vào ngày hôm sau, những tình nguyện viên này sẽ được làm test về khả năng ghi nhớ danh sách các từ và các thiết bị theo dõi sẽ kiểm tra hoạt động của não.

TS Drummond nhận thấy khả năng ghi nhớ của cả 2 nhóm đều liên quan với giấc ngủ đêm hôm trước. Tuy nhiên, ở nhóm lớn tuổi, sự ảnh hưởng này rất rõ rệt. Càng ngủ nhiều vào đêm hôm trước thì chức năng não bộ càng hoạt động hiệu quả vào sáng hôm sau và khả năng học hỏi, ghi nhớ những điều mới cũng tốt hơn. Ngược lại ở nhóm trẻ, thời lượng giấc ngủ lại không có nhiều ý nghĩa. Theo các nhà nghiên cứu, giấc ngủ đã giúp củng cố não bộ, cho phép não hoạt động như 1 miếng bọt biển khô, sẵn sàng “hấp thụ” những thông tin mới.

Như vậy, người già cũng cần ngủ nhiều như người trẻ nhưng thường thì họ không thực hiện được. Nguyên nhân là do “Sự thay đổi lớn nhất, phổ biến nhất ở người già là họ thường thức dậy lúc nửa đêm”.

Theo Suckhoedoisong

Lời khuyên cho người già khi đi máy bay

Việc đi máy bay có thể rất vất vả đối với người già, nhất là những người ở độ tuổi 65 trở lên và có vấn đề về sức khỏe.

Những công việc cần chuẩn bị cho một chuyến bay – thu thập giấy tờ, ra sân bay, kiểm tra an ninh – có thể gây stress cho người già. Họ cũng có thể bị nhầm lẫn và mất định hướng do sự ồn ào náo nhiệt trong khi bay.

13600h

Trong khoang máy bay

Trong khoang máy bay, áp suất, ô xi và độ ẩm đều thấp. Điều này khiến cho lượng ô xi tan trong máu thấp và khí trong các hốc của cơ thể, như xoang, tai giữa, ruột, phổi, mắt và chất trám răng giãn nở. Khi hơi trong dạ dày nở ra, nó có thể gây khó chịu, buồn nôn và nôn.

Độ ẩm trong khoảng máy bay là từ 10 đến 20%, so với 70 – 80% trong không khí ngoài trời, vì thế mắt, mũi và miệng sẽ bị khô.

Việc phải ngồi lâu trong một không gian hẹp cũng làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT), hình thành những cục máu đông nguy hiểm trong các tĩnh mạch sâu ở chân.

Người già thường có nguy cơ cao bị tình trạng này, cũng như những người trước đó đã từng bị DVT và rối loạn máu. Nguy cơ cũng tương tự đối với những người nghiện thuốc lá, đang uống thuốc tránh thai, mới phẫu thuật chỉnh hình hoặc phẫu thuật não.

Chuẩn bị sớm

Người cao tuổi có vấn đề về sức khỏe cần chuẩn bị sớm cho chuyến đi. Họ nên đi khám bác sĩ để được tư vấn về thuốc men ít nhất 4 tuần trước khi lên đường. Cũng nên kiểm tra xem liệu có cần tiêm chủng không. Người già nên tránh đi tới những nước đang có hoặc vừa hết dịch, vì họ dễ bị nhiễm trùng.

Với người bị bệnh tim hoặc phổi cần ôxi, nên thu xếp mang theo trong hành lý cá nhân. Hành khách cũng nên luôn mang theo các thuốc thường dùng như thuốc điều trị cao huyết áp và tiểu đường; và thuốc hít cho bệnh nhân hen. Hãy chuẩn bị sẵn một danh sách liệt kê những vấn đề sức khỏe, các loại thuốc đang dùng và tình trạng dị ứng thuốc để đề phòng trường hợp cấp cứu.

Hành khách có tuổi cũng nên mang theo paracetamol để giảm đau hoặc sốt; thuốc điều trị tiêu chảy, thuốc chống say và cảm lạnh; và bộ sơ cứu vết thương. Tìm hiểu về phạm vi bảo hiểm y tế quốc tế phòng trường hợp cần điều trị ở nước ngoài.

Vào ngày khởi hành

Hành khách cao tuổi có thể mang theo một lọ nhỏ nước giữ ẩm hoặc kem bôi giữ ẩm cho mặt trong hành lý xách tay để đối phó với không khí khô và lạnh trên máy bay. Với người bị tiểu đường cũng có thể mang theo một chai nước ngọt hoặc vài thanh sô cô la phòng trường hợp hạ đường huyết. Người già nên tránh uống rượu bia trước khi lên đường vì nó gây mất nước và khó ngủ.

Đi loại tất ép đặc biệt để phòng ngừa sự hình thành huyết khối ở chân, nhất là với những người có nguy cơ. Uống đủ nước và thường xuyên đi lại trong khi chờ lên máy bay.

Khi nào thì nguời già không nên bay

Trong một số trường hợp tốt nhất là nên tránh đi máy bay. Những người bị bệnh tim mạch như cao huyết áp không kiểm soát được, mới bị đau tim hoặc mới phẫu thuật tim không nên bay nếu không có sự cho phép của bác sĩ. Ví dụ những người mới bị đau tim không nên đi máy bay trong ít nhất 3 tháng, vì nguy cơ diễn ra một cơn đau tim khác sẽ cao hơn do lượng ô xi thấp. Người có vấn đề về phổi, như bị hen không kiểm soát được và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, cũng cần được bác sĩ tư vấn trước khi bay. Những người bị viêm tai hoặc viêm xoang cấp nên tránh bay trong trường hợp bị đau tai, giảm thính giác, chóng mặt và ù tai.

Trước khi bay

1. Yêu cầu chỗ ngồi cạnh lối đi và gần toilet cho thuận tiện.

2. Nếu có thể, hãy đi theo nhóm hoặc với người trẻ hơn.

3. Kiểm tra sức khỏe trước khi đi và tiêm chủng những vắc xin cần thiết.

4. Mua một ít thuốc chống lo âu và chống say tàu xe, nếu cần.

5. Mua bảo hiểm du lịch đầu đủ.

6. Gói sẵn thuốc và dụng cụ hỗ trợ thông thường trong hành lý xách tay.

Trên máy bay

1. Nếu sử dụng máy trợ thính, hãy vặn nhỏ âm lượng trong khi máy bay cất cánh và hạn cánh để tránh tổn thương tai do tiếng ồn của máy bay.

2. Tránh các loại nước có ga và thực phẩm gây đầy hơi như hành, súp lơ, bắp cải và đậu rang.

3. Tránh hoặc hạn chế đồ uống có cồn và caffeine trong những chuyến bay dài.

4. Thường xuyên vận động. Đi toilet 2 hoặc 3 tiếng một lần sẽ giúp tuần hoàn máu lưu thông.

5. Thường xuyên co duỗi các cơ ở chân, ví dụ như co duỗi bàn chân để giảm khó chịu, mỏi và cứng cơ.

Hoàng Ngân

Bí quyết đi du lịch dành cho người già

Mùa hè đến, mọi người bắt đầu xách vali du lịch đây đó. Nhưng với những người cao tuổi, họ cần phải chú ý một số điều để có một chuyến bay an toàn.

"Những người lớn tuổi nên đi gặp bác sĩ trước mỗi chuyến bay để có thể biết trước những nguy hiểm dễ xảy ra và có được lời khuyên dự phòng hữu ích", bác sĩ Sharon A. Brangman tại Hiệp hội lão khoa Mỹ nói.

482559

Theo bà, trước khi lên máy bay, người cao tuổi cần làm những điều sau.

– Mang theo mọi loại thuốc cần thiết và để trong túi cầm tay để sử dụng kịp thời.

– Nhờ bác sĩ viết ra mọi vấn đề sức khỏe bạn đang gặp phải, biện pháp chữa trị, loại thuốc đang dùng, liều lượng và cách dùng. Có thông tin này sẽ giúp xử lý kịp thời khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

– Nếu bay qua vùng có thời gian khác nhau, hỏi bác sĩ về thời điểm thích hợp để uống thuốc. Kiểm tra xem loại thức ăn nào có thể gây xung đột với thuốc đang dùng.

– Tiêm phòng cẩn thận. Nếu bay ra nước ngoài, có thể cần phải tiêm phòng trước khi đi.

– Không khí trong máy bay rất khô, nên cần uống nhiều nước trong chuyến bay.

– Đề phòng trước tình trạng nghẽn mạch máu, xảy ra khi các cục máu hình thành trong mạch (thường là ở chân) và làm tắc dòng máu. Ngồi lâu trên máy bay có thể gây ra tình trạng này, nhưng đi loại tất đặc biệt sẽ giúp ngăn chặn tình trạng này.

– Cẩn thận trước sự lây nhiễm. Rửa tay thường xuyên, dùng dung dịch vệ sinh để rửa tay, đặc biệt là sau khi ở chỗ đông người và trước khi ăn.

Theo Kienthucdoisong

Người già ăn nhiều cá giảm 39% nguy cơ mắc bệnh

Cá chứa nhiều protein, axit béo omega-3 rất có ích để xây dựng cơ bắp, giúp không bị té ngã, giảm đau khớp cũng như tránh được việc suy giảm trí tuệ.

Các nhà nghiên cứu của Viện Sức khỏe và Dinh dưỡng Nhật Bản vừa tiến hành một cuộc khảo sát với 1.000 cụ ông và cụ bà để tìm hiểu việc rèn luyện tinh thần và thể chất của họ. Các cụ già được hỏi về việc tham gia giao thông công cộng hay trả tiền hóa đơn khó khăn như thế nào, mức độ thăm viếng bạn bè của họ ra sao, họ có thường xuyên cần người khác giúp đỡ không. Đặc biệt những người tham gia cũng được hỏi về chế độ ăn uống.

ca2wkhoe

Từ đó, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng, những người ăn nhiều cá có thể giảm 39% nguy cơ mắc bệnh về tâm thần cũng như thể chất sau 7 năm.

Protein động vật là chìa khóa để xây dựng cơ bắp cần thiết, giúp bảo vệ cơ thể, chống té ngã và gãy xương. Tuy nhiên, khi chúng ta về già, cơ thể sẽ khó hấp thụ và xử lý các chất dinh dưỡng hơn thời trẻ. Vì thế, chúng ta cần ăn cá nhiều hơn để duy trì sự khỏe mạnh. Cá đặc biệt tốt vì chứa nhiều chất dinh dưỡng khác như axit béo omega-3, vốn rất hữu hiệu trong việc giảm các cơn đau khớp cũng như việc suy giảm trí tuệ.

Viết trên tạp chí của Hội Lão khoa Mỹ American Geriatrics Society, các nhà nghiên cứu cho rằng, việc suy giảm trí tuệ và thể chất của người già kéo theo một hiệu ứng rất lớn đến các bệnh viện, các chương trình chăm sóc tại gia, nền kinh tế, vì thế cần thiết phải tìm ra cách để người già sống khỏe mạnh lâu hơn.

Nghiên cứu bổ sung, hấp thụ một lượng protein cao từ cá rất có ích trong việc duy trì các cơ quan trong cơ thể người già. Ăn quá nhiều thịt đỏ (thịt heo, thịt bò), pho mát ở tuổi trung niên cũng nguy hiểm như hút thuốc. Tuy nhiên, nghiên cứu kết luận, đạm là rất cần thiết cho cơ thể người già.

Cười giúp cải thiện trí nhớ ở người già

Nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ cho thấy nụ cười có thể giúp cải thiện trí nhớ ngắn hạn ở người cao tuổi, đồng thời có tác động tích cực đến hoạt động của não bộ.

Trong nghiên cứu, nhóm chuyên gia thực hiện các bài kiểm tra ở hai nhóm người lớn tuổi, mỗi nhóm gồm 20 thành viên 20 người trong nhóm đầu tiên được yêu cầu duy trì thói quen xem phim hài khoảng 20 phút mỗi ngày. Ngược lại, nhóm thứ hai không áp dụng phương pháp thử nghiệm này trong thời gian tương tự.

nu32gia

Sau đó, nhóm chuyên gia thuộc Đại học Loma Linda phân tích mẫu nước bọt của họ để kiểm tra nồng độ hormone và thực hiện các bài kiểm tra trí nhớ.

Theo kết quả kiểm tra, những người cao tuổi trong nhóm đầu tiên phần lớn có điểm cao hơn so với những người còn lại. Nồng độ cortisol, vốn có liên quan đến dấu hiệu căng thẳng ở người, ở nhóm này cũng thấp hơn.

ABC News dẫn lời tiến sĩ Gurinder Bains cho biết, nụ cười khiến cơ thể giải phóng chất dẫn truyền thần kinh endorphin và truyền dopamine đến não bộ, giúp cải thiện hoạt động và chức năng tổng thể ở con người. Điều này có thể cải thiện các chức năng của hệ thống miễn dịch và hoạt động của não bộ. Những thay đổi trong hoạt động này ảnh hưởng tích cực đến trí nhớ và khả năng nhắc lại.

Nhóm chuyên gia cũng kết luận, nụ cười đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, giúp con người giải tỏa căng thẳng, hạ huyết áp và cải thiện tâm trạng.

Theo Vnexpress

Lưu ý phòng bệnh cho người già khi trời lạnh

Ở người già, sức đề kháng kém, hệ miễn dịch suy giảm nên khi thời tiết thay đổi dễ bị nhiễm vi khuẩn, virus… nhất là vào mùa lạnh. Việc dùng thuốc có thể gây nhiều tác dụng phụ, do vậy, cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe người già là phòng bệnh.

Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, mùa đông các bệnh về hô hấp, các tai biến tim mạch tăng cao… điều đó cho thấy chủ động phòng tránh bệnh tật theo mùa có ý nghĩa quan trọng trong phòng bệnh.

Để chủ động phòng tránh các bệnh lý nói chung, bệnh về đường hô hấp nói riêng mỗi người cần nâng cao sức đề kháng của cơ thể: đảm bảo ăn uống đủ bữa, đủ chất để nâng cao sức đề kháng của cơ thể, cần tăng bữa và chia nhỏ bữa cho người già, thức ăn phải nóng, ấm, nhiều chất đạm….

nhungd6

Bên cạnh đó, hoạt động giữ ấm cơ thể là biện pháp hàng đầu để phòng bệnh, hệ hô hấp rất nhạy cảm với nhiệt độ, khi nhiệt độ thấp (lạnh) kèm với độ ẩm cao cơ thể rất dễ bị cảm lạnh dẫn đến viêm long đường hô hấp trên; viêm phế quản phổi. Khi nhiễm lạnh ở những người có bệnh mãn tính sẽ dễ bùng phát như hen phế quản, gây khó thở ở những bệnh nhân bị bệnh phổi tắt nghẽn mạn tính (COPD); thở khò khè, khạc đờm do đợt cấp ở những bệnh nhân viêm phế quản mãn tính…

Cách giữa ấm cho cơ thể: Không đi ra ngoài khi trời mưa nếu không có dụng cụ bảo vệ; mặc ấm, nhất là giữ ấm phần ngực, cổ; ăn uống thức ăn nóng ấm, tốt nhất là uống trà gừng nóng có thêm ít đường phèn; đội mũ, nón, che tai khi làm việc ngoài trời. Trong trường hợp không cần thiết thì không nên ra bên ngoài khi trời quá lạnh, hay mưa. Cần phải đội mũ che kín tai khi đi ra ngoài đề tránh viêm nhiễm tai, viêm họng, viêm xoang…

Theo khuyến cáo của các bác sỹ, người già là đối tượng bị ảnh hưởng nhiều bởi thời tiết thay đổi. Trời rét, người cao tuổi rất dễ mắc các bệnh như: viêm phổi, cảm lạnh, cúm với bệnh cảnh tiến triển nặng rất dễ dẫn đến viêm phổi; trong khi đó các bệnh mạn tính như hen suyễn, thấp khớp, viêm loét dạ dày, tăng huyết áp… cũng tiến triển nặng, đặc biệt tăng huyết áp dễ gây đột quỵ.

Ngoài ra mặc dù trời rét vẫn cần chú ý uống đủ nước, nên dùng nước nấu chín, các loại nước ép trái cây tươi. Đặc biệt, các thức ăn không nên dùng cho người cao tuổi là: thịt mỡ, thịt đông, các loại giò chả, lạp xường, xúc xích, bánh kẹo, nước ngọt, rượu bia… vì vừa khó tiêu, lại có các chất bảo quản không có lợi cho sức khỏe người cao tuổi, gây gánh nặng cho tim mạch, gan, thận.

Để phòng bệnh hô hấp ở người cao tuổi trong mùa lạnh, cần mặc đủ ấm, ngủ ấm, tránh gió lùa. Khi nhiệt độ thay đổi đột ngột từ nóng chuyển sang lạnh hoặc lạnh vừa chuyển sang rét đậm thì người cao tuổi nên hạn chế ra khỏi nhà lúc sáng sớm. Có thể vẫn tập thể dục hoặc đi lại, vận động cơ thể ở trong nhà, không nên ra khỏi nhà khi thời tiết còn lạnh, nhất là lúc đang có gió mùa.

Cần vệ sinh họng, miệng sạch sẽ thường xuyên hằng ngày như đánh răng đều đặn trước và sau khi ngủ dậy; súc họng bằng nước muối sinh lý (có thể tự pha chế).

Một số bệnh số bệnh trong mùa lạnh

Viêm mũi họng là một bệnh có thể gặp quanh năm nhưng vào mùa lạnh người cao tuổi hay gặp nhất gây nên hiện tượng hắt hơi, sổ mũi, chảy mũi nước; đau rát họng gây ho, tức ngực, có khi gây khó thở.

Viêm họng mạn tính kéo dài (viêm họng hạt), hoặc viêm mũi mạn tính rát. Khi thời tiết thay đổi đều có khả năng tái phát trở lại. Người cao tuổi vào mùa lạnh còn hay mắc viêm phế quản, viêm phổi.

Viêm phế quản, viêm phổi cấp tính ở người cao tuổi do lạnh, thân nhiệt thường không tăng cao như người trẻ tuổi nên dễ nhầm là bệnh nhẹ ít được người nhà quan tâm do đó dễ dẫn đến bệnh nặng cho đến khi vào bệnh viện thì bệnh đã rất nặng.

Ngoài ra, một số người có bệnh mạn tính như hen suyễn, bệnh viêm phổi tắc nghẽn mạn tính thì vào mùa lạnh bệnh rất dễ tái phát, dễ xuất hiện các biến chứng. Một số bệnh mạn tính kéo dài ở người cao tuổi như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh về rối loạn nội tiết cũng là những lý do làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp vào mùa lạnh ở người cao tuổi.

Theo Tapchisuckhoe

Vì sao người già hay bị đau răng?

Khi về già, sức khỏe của bạn bị suy yếu, và những cơ quan trong cơ thể cũng bắt đầu có dấu hiệu “lão hóa”, trong đó có răng. Đau răng, rụng răng, sâu răng là những bệnh lý phổ biến ở người lớn tuổi, gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của họ.

Do điều kiện cuộc sống khó khăn của những thập niên trước, người cao tuổi tại Việt Nam không có cơ hội tiếp cận với những kiến thức chăm sóc sức khỏe răng miệng ngay từ khi họ còn trẻ, đó là lý do vì sao họ không có được một nền tảng răng miệng tốt. Theo thời gian, răng miệng chịu sự tấn công của vi khuẩn và các yếu tố khác, dẫn đến răng và nướu bị suy yếu, mang theo các bệnh lý như sâu răng, đau răng, viêm nha chu, viêm tủy…

dan9a8

Khi răng bị suy yếu hoặc mất đi, người già sẽ trở nên kém ăn, tiêu hóa kém, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Vì thế, việc chăm sóc sức khỏe răng miệng cho người già là rất cần thiết.

Dù còn hay mất răng, người cao tuổi cũng nên đi khám răng định kỳ 3-6 tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý nếu có. Đặc biệt, một số sang thương có thể dẫn đến ung thư niêm mạc miệng.

Dinh dưỡng hợp lý

Các loại rau và trái cây tươi là nguồn cung cấp vitamin cho cơ thể nói chung, cho răng và nướu nói riêng; chúng cũng có tác dụng làm sạch răng sau khi ăn. Người cao tuổi thường ăn ít và ăn làm nhiều bữa. Sau mỗi lần ăn, phải súc miệng và chải răng ngay, không để thức ăn lưu lại trên răng và nướu, tạo điều kiện cho vi khuẩn có sẵn trong miệng lên men tạo ra chất axit phá hủy men răng, dẫn đến sâu răng hoặc tiết ra độc tố gây bệnh nha chu.

Phòng bệnh nha chu và sâu răng

Mảng bám vi khuẩn (là nơi tích tụ thức ăn thừa, vi khuẩn,…) là nguyên nhân gây bệnh; nha chu và sâu răng. Nếu không chải răng kỹ, mảng bám sẽ dày dần lên và bị vôi hóa thành vôi răng, mảng bám và vôi răng tiếp tục là nơi tích tụ mảng bám và vi khuẩn gây viêm nướu.

Triệu chứng đầu tiên của bệnh nha chu là có vôi bám ở cổ răng, kích thích gây viêm nướu: nướu sưng, đỏ và dễ chảy máu khi ăn nhai hoặc chải răng. Nếu viêm nướu không được điều trị, dần dần các mô quanh chân răng (như nướu, xương, men gốc răng, dây chằng) đã sẽ bị phá hủy. Răng không còn điểm tựa vững chắc nên từ từ lung lay và thưa dần; bệnh nhân sẽ có các biểu hiện như sưng nướu, nướu có túi mủ chứa nhiều vi khuẩn, miệng hôi. Để phòng bệnh nha chu, cần giữ vệ sinh răng miệng, ăn nhiều rau củ, trái cây để bổ sung vitamin và chất xơ.

Làm răng giả

Dù bị mất răng do bất cứ lý do gì, người cao tuổi cũng nên đến nha sĩ để khám và phục hình răng sau đó 1 tháng. Nếu để lâu ngày, răng sẽ bị xô lệch, làm mất khoảng trống của răng đã mất, đồng thời gây xáo trộn khớp cắn, khó chải sạch răng và tiếp tục gây bệnh nha chu, sâu răng.

Theo Kienthucsuckhoe

Những thực phẩm không có lợi cho sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu. Chính vì thế đôi khi việc cân nhắc về những điều nên làm để tốt cho sức khỏe cũng là cách để bảo vệ chính mình kéo dài tuổi thọ lâu hơn.

Thực phẩm nên tránh

Người cao tuổi thường nói vui: “Ăn được ngủ được là tiên – Không ăn không ngủ mất tiền thêm lo”. Đúng vậy, ăn được ngủ được là một yếu tố quan trọng của sự nuôi dưỡng và phát triển cơ thể. Tuổi càng cao thì cơ thể càng lão hóa, sự hấp thu các chất dinh dưỡng trở nên khó khăn hơn. Thêm vào đó người cao tuổi thường có nhiều nhược điểm về sức khỏe, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, thiếu máu cơ tim, rối loạn tuần hoàn não, chức năng thận, gan bị suy yếu… Những nhược điểm này là tiền đề cho nhiều tai biến như: tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim.

Do vậy với người cao tuổi nên tránh sử dụng những thực phẩm sau:

Thực phẩm chiên, rán: Chiên ngập dầu là một trong những cách nấu nướng kém lành mạnh nhất. Thực phẩm chiên, rán thường ngấm nhiều mỡ, dễ gây các bệnh béo phì, ung thư, tim mạch. Khuyến khích chế biến thay thế đồ rán nướng bằng các món luộc, hấp…

esda1

Thực phẩm dầm, muối, nén: Những loại thực phẩm này thường quá mặn khi sử dụng dễ gây các bệnh về thận, huyết áp cao và các bệnh nhiễm khuẩn đường ruột khác.

Thực phẩm chứa nhiều đường: Tuổi càng cao, cơ thể càng giảm sức chịu đựng, để sống khỏe và không tăng cân quá mức không nên ăn các thực phẩm như kẹo bánh, nước ngọt… vì làm tăng đường huyết trong máu, gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.

Thực phẩm đông lạnh: Trên thực tế đông lạnh là một cách thức để bảo quản thực phẩm, hệ tiêu hóa của người già thường yếu vì vậy không nên ăn các thực phẩm đông lạnh để phòng các bệnh về đường ruột. Bên cạnh đó thực phẩm đông lạnh cũng không tốt cho hệ tim mạch của người già.

Thực phẩm từ nội tạng động vật: Những món ăn từ nội tạng động vật có chứa lượng chất béo bão hòa và cholesterol cao hơn so với thịt. Nếu sử dụng nhiều sẽ làm tăng mỡ máu có hại cho tim mạch đặc biệt đối với người cao tuổi, người béo phì và người mắc bệnh rối loạn chuyển hóa như: tiểu đường, huyết áp cao, gout…

Thức ăn có lợi cho sức khỏe

Dân gian có câu: “Già được bát canh, trẻ được manh áo”, câu nói thể hiện người cao tuổi rất cần có một chế độ ăn nhẹ nhàng, không nên ăn uống “khô khan” quá, không nên uống quá nhiều nước nhưng cần uống đủ. Nên chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, chế biến các món ăn mềm, thái nhỏ hầm kỹ, các món canh chất lượng dễ tiêu. Người già nên nhai chậm, kỹ thức ăn và không nên ăn quá no vào buổi tối vì khi nằm dạ dày căng to đẩy cơ hoành lên chèn ép hoạt động của tim. Sau khi ăn xong nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút để giúp dạ dày nhào trộn tiêu hóa thức ăn và chuyển xuống ruột non dễ dàng.

Các vi chất dinh dưỡng được tìm thấy rất nhiều trong rau củ quả như: rau bắp cải, rau muống; rau ngót; su su; su hào; cam; quýt; dưa hấu; xoài… Vì vận động của hệ tiêu hóa giảm ở người cao tuổi nên cần thêm lượng chất xơ vào chế độ ăn bằng cách thêm lượng rau củ quả. Với người bình thường lượng rau củ quả khoảng 500g thì với người già lượng này nên duy trì và có thể tăng thêm. Ngoài ra, cần giảm lượng đạm động vật trong các loại thịt mà thay thế vào đó là các loại tôm, cá, sữa. Chỉ nên ăn dưới 150g thịt các loại trong 1 ngày.

ched.vn

Không nên ăn những thức ăn nấu lại nhiều lần. Thức ăn tốt, đảm bảo vitamin, khoáng chất là phải ăn ngay sau khi nấu lúc này hàm lượng dinh dưỡng trong thức ăn còn cao.

Ngoài việc ăn sao cho tốt, đúng khoa học, mỗi ngày người cao tuổi nên tạo thói quen sử dụng thực phẩm bổ sung để duy trì sức khỏe. Mỗi ngày người cao tuổi nên uống từ 1 – 2 ly sữa dinh dưỡng dành cho người cao tuổi sẽ là nguồn bổ sung đầy đủ những dưỡng chất thiếu hụt.

Hãy ăn đúng khoa học, đảm bảo sức khỏe, nên chọn những thực phẩm có bổ sung có chất xơ FOS có lợi cho đường tiêu hóa, giúp hấp thu thức ăn tốt hơn, ngăn ngừa táo bón. FOS có tác dụng điều hòa hệ vi sinh vật đường ruột (kích thích vi khuẩn có lợi, kìm hãm vi khuẩn có hại), bảo vệ đường tiêu hóa giúp hạ Cholesterol máu.

Theo Suckhoegiadinh

Bệnh viêm khớp và cách chữa trị bệnh viêm khớp hiệu quả

Viêm khớp là hiện tượng đau và cứng khớp hoặc gặp khó khăn khi di chuyển. Viêm khớp không chỉ xuất hiện ở những người cao tuổi, mà hiện nay bệnh viêm khớp đang có nguy cơ trẻ hóa về độ tuổi.

Viêm xương khớp là bệnh về khớp chủ yếu ảnh hưởng đến sụn. Sụn là mô trơn bao bọc các đầu xương của khớp. Sụn khỏe mạnh cho phép các xương trượt qua nhau. Sụn cũng giúp làm giảm sốc vận động. Khi bị viêm xương khớp, lớp trên của sụn bị vỡ và mòn đi. Điều này khiến cho các xương dưới sụn cọ xát vào nhau. Việc cọ xát gây đau, sưng và mất khả năng cử động khớp. Theo thời gian, khớp có thể mất đi hình dạng ban đầu của nó.

viem34khop

Bệnh viêm khớp là bệnh phổ biến ở người cao tuổi

Nguyên nhân của bệnh viêm khớp

– Chấn thương (dẫn đến viêm xương khớp).

– Bất thường về chuyển hóa (Bệnh gout, giả gout).

Triệu chứng bệnh viêm khớp

Bệnh viêm khớp gây đau khớp, sưng, cứng khớp, ảnh hưởng tới sự di chuyển của người bệnh. Các triệu chứng có thể thấy bao gồm:

– Đau khớp

– Sưng khớp

– Nóng xung quanh khớp

– Đỏ vùng da xung quanh khớp

– Giảm khả năng di chuyển của khớp

– Cứng khớp, đặc biệt là vào buổi sáng.

Cách chữa trị bệnh viêm khớp

Mục đích của điều trị viêm khớp là giảm đau, ngăn ngừa tình trạng tổn thương khớp gia tăng:

– Thay đổi lối sống: Tập thể dục thường xuyên giúp làm giảm độ cứng của khớp, giảm đau, tăng sức mạnh của xương. Nếu cần, bạn có thể nhờ sự tư vấn của bác sĩ để có một liệu trình tập luyện hợp lý.

– Sử dụng vật lý trị liệu: Xông hơi nóng hoặc lạnh, sử dụng nẹp để hỗ trợ các khớp xương và cải thiện vị trí của chúng, xoa bóp

Cách điều trị viêm khớp khác:

– Ngủ đủ 8h mỗi ngày.

– Thường xuyên vận động, tránh giữ 1 vị trí quá lâu.

– Sử dụng các thanh vịn trong phòng tắm, bồn tắm và gần nhà vệ sinh.

– Có thể thực hiện các hoạt động như thiền, yoga, hay tai chi.

– Chế độ dinh dưỡng phù hợp với các loại trái cây và rau quả có chứa các vitamin và khoáng chất quan trọng, đặc biệt là vitamin E.

– Bổ sung các thực phẩm chứa nhiều axit béo omega-3 như cá nước lạnh (cá hồi, cá thu, cá trích), hạt lanh, hạt cải dầu (canola), đậu nành, dầu đậu nành, hạt bí ngô, quả óc chó.

– Bôi kem chống viêm phủ kín chỗ đau. Hiệu quả sẽ thấy rõ sau khi bôi kem từ 3-7 ngày.

– Giảm cân nếu bạn đang thừa cân. Giảm cân có thể cải thiện mạnh mẽ sự đau khớp ở chân và bàn chân.

Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể được thực hiện nếu phương pháp điều trị trên không có tác dụng. Một số phương pháp phẫu thuật chữa viêm khớp như:

– Phẫu thuật để tái tạo lại các khớp

– Thay thế khớp.

ca31997d

Bệnh viêm khớp ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng vận động của người bệnh

Dấu hiệu bệnh nhân viên khớp cần đến bệnh viện

– Khớp vẫn đau hơn 3 ngày.

– Các khớp bị đau có triệu chứng sưng tấy.

– Bạn có một khoảng thời gian cử động khớp khó khăn, nhất là sáng sớm.

– Vùng da xung quanh khớp có màu đỏ và nóng khi chạm vào.

– Sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân.

Hoàng Ngân

Bệnh tai biến mạch máu não ở người già

Tai biến mạch máu não hay còn gọi đột quỵ đang trở thành vấn đề quan trọng của y học bởi vì tuổi thọ trung bình ngày càng tăng mà nguy cơ đột quỵ lại phụ thuộc vào tuổi tác. Đặc biệt, bệnh gia tăng khi thời tiết lạnh giá. Mỗi năm, ở nước ta, tai biến mạch máu não ảnh hưởng đến hàng trăm ngàn người và để lại những di chứng nghiêm trọng.

Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi mạch máu cung cấp ôxy và các chất dinh dưỡng cho phần mô não đó bị tắc nghẽn hay bị vỡ ra. Khi điều này xảy ra thì các tế bào thần kinh trong phần não trên sẽ bị tê liệt, không làm việc được nữa. Do đó, phần cơ thể do chúng điều khiển cũng không còn chức năng như cũ. Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tai biến nhưng hay gặp nhất là một động mạch máu bị tắc bởi cục máu đông được gọi là huyết khối, nó được hình thành trong lòng động mạch. Hoặc các động mạch bị xơ vữa do trong mạch máu bị ứ đọng mỡ và dày lên. Điều này dần dần làm hẹp lòng mạch máu, gây chậm dòng chảy, đến một lúc nào đó tạo thành cục máu đông. Cục máu đông trôi đi lang thang bị cuốn theo dòng chảy và bị nghẹt lại ở một mạch nào đó của não gọi là thuyên tắc não. Nếu một động mạch trong não bị vỡ ra gây chảy máu gọi xuất huyết não. Xuất huyết não có thể xảy trên bệnh nhân có xơ vữa động mạch và tăng huyết áp hoặc xảy ra sau chấn thương ở đầu hay một túi phình động mạch bẩm sinh bị vỡ.

Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh Tai biến mạch máu não

Tứ chi tê liệt: bệnh nhân cảm thấy một bên mặt hoặc tứ chi tê liệt, đau nhức, cơ thể rã rời, miệng chảy nước bọt, hoa mắt chóng mặt… vài giờ hoặc vài ngày trước đó. Những biểu hiện này rõ nhất là sau khi ngủ dậy. Đây là một dạng phản ứng do hệ thống động mạch cảnh không cung cấp đủ máu, não thiếu máu, thiếu ôxy.

Đột nhiên mặt mũi tối sầm, không nhìn thấy mọi vật: hiện tượng này thường diễn ra trong vài giây hoặc vài phút và sau đó lại hồi phục thị lực bình thường. Điều này chứng tỏ võng mạc mắt bị thiếu máu tạm thời, khả năng lưu thông của mạch máu não bị thu hẹp nghiêm trọng.

Người bệnh có hiện tượng ú ớ: Không nói được hoặc khó nói hoặc không hiểu được người khác nói, có lúc tư duy lộn xộn, hỏi không đáp, gọi không thưa… Đây cũng là do việc cung cấp máu cho não bị thiếu, ảnh hưởng đến trung khu ngôn ngữ của vỏ não.

Người bệnh có hiện tượng hoa mắt chóng mặt, buồn nôn, có lúc còn cảm thấy quay cuồng rồi đột ngột bị ngã bất tỉnh. Nguyên nhân là do động mạch không cung cấp máu cho não đủ gây ảnh hưởng đến tiểu não và các tổ chức thần kinh liên quan.

Đau đầu chóng mặt: Nếu người bệnh có tiền sử tăng huyết áp thì khi xuất huyết não, sự giao động của huyết áp sẽ tăng cao, gây ra đau đầu, chóng mặt, thậm chí kèm theo buồn nôn, nôn, trong người cảm thấy khó chịu… Rất có thể đã xảy ra hiện tượng xuất huyết não.

Ngáp nhiều: Ở người cao tuổi, do xơ cứng động mạch não, các mạch máu bị thu hẹp làm cho việc lưu thông máu chậm lại, gây thiếu máu, thiếu ôxy cho tổ chức não.Chức năng của não bị ảnh hưởng gây hiện tượng ngáp. Nếu trong một vài ngày, người cao tuổi có hiện tượng ngáp nhiều liên tục chứng tỏ não bị thiếu máu và có thể xảy ra tai biến cần cảnh giác.

Động mạch nuôi não bị xơ vữa hoặc tắc là nguyên nhân gây tai biến mạch não.

Phòng ngừa như thế nào?

Tai biến mạch máu não xảy đến rất đột ngột, bệnh nhân không cảm thấy đau đớn gì. Vì vậy, bệnh nhân đôi khi không gọi được người trợ giúp, chính vì thế sẽ dễ mất đi quãng thời gian quí giá là thời gian chúng ta có thể cứu được bộ não (còn gọi giờ vàng) trong 3 giờ đầu bị bệnh. Khi bị tai biến mà phát hiện muộn, cho dù điều trị tích cực cũng dễ để lại di chứng nặng nề. Do đó, phát hiện và điều trị tích cực các nguyên nhân gây tai biến là quan trọng như: điều trị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tránh căng thẳng thần kinh, làm việc nghỉ ngơi hợp lý, tập luyện đều đặn vừa với sức mình, không uống nhiều bia rượu… Khi có các triệu chứng đau đầu, chóng mặt, khó ở, mệt không rõ nguyên nhân…, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Người già cẩn trọng bệnh viêm phổi mùa lạnh

Lạnh là một yếu tố thuận lợi làm nặng thêm các bệnh hô hấp mạn tính sẵn có, khiến bệnh nhân lớn tuổi nhập viện và tử vong nhiều hơn.

Mùa lạnh, người lớn tuổi dễ mắc các bệnh viêm phổi, đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, lên cơn hen cấp… Việc tiếp xúc môi trường ô nhiễm, đặc biệt là hút thuốc lá, là nguyên nhân hàng đầu gây các bệnh phổi mạn tính ở người lớn tuổi, ví dụ như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Ngoài ra, việc tiếp xúc với thời tiết lạnh, tiếp xúc với nguồn lây (người mắc bệnh hô hấp khác) cũng là nguyên nhân gây các bệnh hô hấp cấp ở người lớn tuổi.

Trong đa số các trường hợp nhiễm siêu vi hô hấp, chỉ giới hạn ở đường hô hấp trên, gây ra các triệu chứng viêm đường hô hấp trên như hắt hơi, sổ mũi, đau họng và ho. Tuy nhiên, có thể vì lý do nào đó (suy giảm miễn dịch, hoặc độc lực của virus quá cao), phổi có thể bị tổn thương.

Viêm phổi do virus tiến triển rất nhanh, dẫn đến suy hô hấp cấp và tử vong cao. Đối tượng nguy cơ dễ viêm phổi do virus là người già, phụ nữ có thai, người mắc các bệnh mạn tính như suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…

Điều trị viêm phổi do virus quan trọng nhất là phát hiện sớm và sử dụng thuốc kháng virus càng sớm càng tốt (nếu có thể). Nhiều loại virus khác nhau có thể gây viêm phổi nhưng không phải tất cả đều có thuốc điều trị đặc hiệu. Điều trị viêm phổi do virus chủ yếu là điều trị triệu chứng như thở oxy, thở máy và chờ đợi phục hồi.

Phòng ngừa viêm phổi do virus bao gồm các biện pháp vệ sinh thông thường như rửa tay sạch, che miệng khi ho, đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc người bệnh, tiêm ngừa cúm.

Bí quyết giữ gìn sức khỏe ở người lớn tuổi

Tuổi già là thời điểm nghỉ ngơi, vui vầy hưởng phước với con cháu. Nhưng ít ai hưởng được niềm vui trọn vẹn, bởi cùng đến với tuổi già là các vấn đề sức khỏe: mệt mỏi, đau nhức, khó ăn, khó ngủ, bệnh tật…

Trải qua nhiều năm vất vả vì gia đình, con cái, sức khỏe tuổi già sa sút rõ rệt với 6 vấn đề chính:

1. Khó ăn, khó ngủ: Đây là triệu chứng thường gặp nhất. Dù là cao lương mỹ vị ăn cũng chẳng ngon. Thời gian nhiều nhưng lại không ngủ được, đêm nằm cứ trằn trọc.

2. Nhức mỏi toàn thân: Như một cỗ máy liên tục vận động hơn 60 năm, nay toàn thân người già đều nhức mỏi, không chỉ gây đau đớn khó chịu mà còn làm cho đi lại khó khăn. Tuổi già thong thả thời gian, muốn đi du lịch, thăm viếng bạn bè cũng bị hạn chế.

3. Bệnh tật phát sinh: Khi cơ thể yếu, bao nhiêu chứng bệnh thừa dịp tấn công, từ các bệnh vặt như cảm cúm, ho khan… cho đến các bệnh nghiêm trọng như xơ vữa động mạch, loãng xương, tai biến, viêm nhiễm mãn tính…

4. Suy thận, viêm phổi: Người già thận thường suy và phổi rất yếu, nên thường hay ho hen, mệt nhiều, hay thở hụt hơi (phổi yếu), đau lưng, tiểu đêm, tiểu gắt (thận suy).

5. Cơ thể và tinh thần suy nhược: Chính vì ăn ít, ngủ kém, cộng thêm phải uống các loại thuốc Tây y điều trị quá nhiều nên cơ thể, tinh thần ngày càng suy nhược, trí nhớ giảm đi đáng kể.

6. Tuổi thọ bị ảnh hưởng: Cuộc sống tuổi già cứ bị bệnh tật, đau nhức làm phiền thì tuổi thọ cũng sẽ bị ảnh hưởng.