Tag Archives: dinh dưỡng cho trẻ

Chế độ dinh dưỡng cho người già

Người có tuổi như đèn treo trước gió, cơ thể ngày một yếu dần hơn. Tính tình, khẩu vị cũng bỗng nhiên thay đổi. Chính vì thế, họ cũng cần một chế độ dinh dưỡng đặc biệt để hạn chế tối đa, phòng ngừa những bệnh thường dễ xâm nhập.

Đủ về năng lượng

Đủ là không thừa mà cũng không thiếu so với nhu cầu của cơ thể. Để biết là đủ, thừa hay thiếu, nên vận dụng kết hợp nhiều biện pháp:

• Điều tra, quan sát bữa ăn hàng ngày của họ.

• Tìm hiểu cách tự đánh giá của người có tuổi về cách nuôi dưỡng mình, về cảm giác chung (khỏe, mệt, thiếu sức,…), về sức dẻo dai.

• Quan sát sắc thái, vóc dáng đi đứng.

• Đối chiếu cân nặng (thể trọng) với chiều cao. Để phòng nhầm lẫn do biến đổi bất thường của cột sống. Tuy có một vài nhược điểm cần đề phòng, phương pháp này có thể giúp chẩn đoán nhanh và sớm trạng thái thiếu nuôi dưỡng, từ đó can thiệp kịp thời và hiệu lực.

dine3tuoi

Bảo đảm về chất lượng

Có nghĩa là:

• Không gây thêm bệnh qua việc ăn uống.

• Góp phần duy trì, củng cố chất lượng sự sống khi có tuổi.

Những bệnh cần đề phòng ở người có tuổi

• Bệnh huyết áp cao

• Bệnh nhiễm mỡ xơ mạch (Atherosclerosis).

• Bệnh đái tháo đường (Diabetes Mellitus).

Những thức ăn cần quan tâm, không dùng quá mức cần

– Muối NaCl. Cần nói rõ, không nên yêu cầu người có tuổi ăn lạt hoàn toàn, vì: Không cần thiết; và còn có hại – kiêng muối hoàn toàn sẽ làm cho họ chán ăn, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Ở người cao tuổi, mỗi ngày có thể ăn 3-5g muối (dưới dạng nước chấm, nấu nướng,…) cũng đủ bảo đảm khẩu vị ngon miệng, không nhạt nhẽo. Người có huyết áp cao nên tránh những món quá mặn như: mắm, cá khô, đồ hộp, trứng muối,…

– Hạn chế đường mía (saccharoz) và các loại bánh, kẹo, mứt làm bằng đường. Hạn chế không có nghĩa là cấm tuyệt đối. Nếu thèm ngọt, có thể và nên dùng trái cây chín, mật ong.

– Nên hạn chế mỡ động vật bảo hòa (mỡ heo): Nhưng nên dùng mỡ dầu cá và dầu thực vật (trừ dầu dừa). Tác dụng của dầu thực vật đã được các nhóm dân cư quanh biển Địa Trung Hải biết từ lâu. Những nghiên cứu của Kensell, Sinclair (1952) đã đánh giá tốt dầu thực vật (giảm nguy cơ nhiễm mỡ xơ mạch, không có nguy cơ gây già trước tuổi).

– Một số thức ăn có thể chọn lọc, thay thế, bổ sung khi có điều kiện thuận lợi.

– Người có tuổi dễ bị thiếu các chất đạm, calci, vitamin D, và dễ mắc bệnh về hệ tim mạch. Vì thế các nhà dinh dưỡng học khuyên: Nên dùng cá thay thịt. Khuyến khích dùng nguồn đạm thực vật như: các loại rau tươi họ đậu (đậu đũa, đậu côve, đậu Hà Lan, đậu rồng,…) vì chúng có tác dụng chống táo bón, chống thối rữa trong ruột, giảm cholesterol-huyết. Khuyến khích dùng sữa tươi, sữa chua (yaourt): 250ml sữa tươi (hoặc 2 hũ yaourt) cung cấp 300mg calci. Thiếu calci, thiếu vitamin D dễ bị gãy xương (xẹp đốt sống, gãy cổ xương đùi,…). Để đảm bảo chất lượng, thức ăn phải sạch (không bị ô nhiễm) tươi, mới, được bảo quản đúng cách.

Thực đơn

Nên đa dạng, phong phú, thay đổi khi có điều kiện. Được như vậy sẽ đạt những lợi điểm sau:

• Tránh kéo dài trạng thái thừa chất này, thiếu chất kia.

• Có thể chọn lọc theo sở thích.

• Tránh nhàm chán, giúp ăn ngon miệng, tiêu hóa, hấp thu tốt.

Cách chế biến thức ăn

Cần bảo vệ giá trị dinh dưỡng – đặc biệt là các vitamin và chất chống oxy hóa. Nghệ thuật nấu nướng, tạo ra những món ăn dễ cảm tình (thơm ngon, hấp dẫn, hợp khẩu vị,…), dễ nhai, dễ nuốt, dễ tiêu hóa, dễ hấp thu.

Theo các nhà dinh dưỡng học Marie Paule Rietsch và M.Demole, khuyến khích dùng các gia vị mà người có tuổi ưa thích (như ớt, tiêu, hành, tỏi, rau thơm,…), vì gia vị giúp cải thiện khẩu vị, chống chán ăn.

Phân chia khẩu phần ăn

Khẩu phần ăn của người có tuổi nên được chia thành nhiều bữa ăn nhỏ, nhẹ, tránh ăn quá no trong một lần.
Buổi chiều tối không nên ăn quá muộn, vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ, có thể tạo tiền đề cho tai biến mạch não, mạch vành.

Nhà dinh dưỡng học lão khoa J.L.Schlienger khái quát những yêu cầu nêu trên bằng lời khuyên nôm na như sau:

Tự nuôi dưỡng tốt nhất là:

• Ăn tất, cái gì cũng ăn.

• Ăn đủ.

• Ăn ít nhất 3 lần trong một ngày.

• Ăn các chất sữa và phô-mai.

• Ăn rau cải và trái cây.

• Ăn thịt, cá hoặc trứng ít nhất một lần mỗi ngày.

• Uống đủ nước: mỗi ngày ít nhất cũng phải 1 lít.

• Hạn chế hoặc thận trọng trong việc tiêu thụ các chất sau đây: Mỡ động vật; đường và kẹo bánh làm từ đường; rượu…

Hoàng Ngân

 

Nắng nóng cần bổ sung dinh dưỡng cho bé thế nào?

Thời tiết nắng nóng kéo theo nhiều dịch bệnh đã và đang bùng phát. Với trẻ nhỏ, hệ miễn dịch còn yếu, chức năng của đường ruột chưa hoàn chỉnh và khả năng sản xuất ra các kháng thể còn hạn chế nên nguy cơ mắc bệnh thường cao hơn người lớn rất nhiều.

Sau đây là 3 nhóm thực phẩm cần bổ sung cho trẻ vào mùa hè nắng nóng này:

1. Nhóm thực phẩm bù nước

Những loại thực phẩm như nước ép trái cây từ cam, quýt, cà chua, bưởi, chanh,…ngoài việc cung cấp nước còn cung cấp một lượng vitamin C đáng kể cho trẻ.

Ngoài ra, để trẻ không bị khô da và thiếu nước, tránh táo bón, phụ huynh cũng cần bổ sung vitamin A từ các loại quả, củ có màu đỏ hoặc vàng đậm như đu đủ, cà rốt, khoai lang, bí đỏ… cho bé.

la342

2. Nhóm thực phẩm kích thích sự ngon miệng

Để tránh trường hợp thời tiết nắng nóng có thể khiến trẻ chán ăn, bỏ bữa các bà mẹ nên chủ động bổ sung vào thực đơn cho con bạn những thực phẩm kích thích sự ngon miệng, giúp bé ăn tốt hơn.

Bên cạnh những loại rau xanh mát và nhiều vitamin giúp trẻ ăn ngon miệng hơn (rau mồng tơi, rền, ngót, cải, rau muống…) các mẹ nên cho bé ăn thêm những thực phẩm có chứa kẽm để kích thích trẻ ăn nhiều hơn. Kẽm thường có trong các loại hải sản (ngao, sò, ốc, hến, đặc biệt là hàu), thịt nạc, đậu nành, đậu Hà Lan…Ngoài việc bổ sung các thực phẩm trên, các bà mẹ cũng nên chú ý đa dạng các món ăn, thường xuyên thay đổi thực đơn để bé hứng thú với bữa ăn hơn.

3. Nhóm thực phẩm tăng sức đề kháng

Hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện sẽ tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, vi rút từ môi trường ô nhiễm… dễ tấn công, vì thế trẻ rất hay bị ốm và cần được tăng cường sức đề kháng.
 
Trong khi đó, sữa mẹ là nguồn thức ăn rất tốt cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Sữa mẹ có các yếu tố chống nhiễm khuẩn, đặc biệt là các kháng thể chỉ có trong sữa mẹ giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, để có thể phòng chống các bệnh tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường hô hấp và các loại nhiễm khuẩn khác. Những trẻ dưới 6 tháng tuổi cần được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn và cho trẻ bú sữa mẹ đến ít nhất là 24 tháng tuổi.
 
Để tăng cường sức đề kháng, gia đình nên đảm bảo cung cấp cho con trẻ đủ bốn nhóm thực phẩm cần thiết: nhóm bột đường, nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm vitamin – khoáng chất. Những chất này trong các thực phẩm như gạo, các loại đậu, thịt, cá, trứng, sữa, bơ… đóng góp vai trò lớn đối với quá trình bảo vệ và hoàn thiện cơ thể của bé.

Ngoài ra, để trẻ không bị khô da và thiếu nước, tránh táo bón, phụ huynh cũng cần bổ sung vitamin A từ các loại quả, củ có màu đỏ hoặc vàng đậm như đu đủ, cà rốt, khoai lang, bí đỏ… cho bé.

13900e-

Bảo quản thực phẩm đúng cách

Cách bảo quản đồ ăn, thức uống của con trẻ trong những ngày hè để giữ được chất dinh dưỡng của thực phẩm cũng như phòng tránh được các bệnh truyền qua thực phẩm là điều mà không phải ông bố, bà mẹ nào cũng biết. Nguyên tắc cơ bản nhất trong việc sử dụng thực phẩm cho đến nay vẫn là thực hiện “ăn chín, uống sôi”.
 
Khi thức ăn đã được nấu chín, các mẹ cần tránh để ngoài nhiệt độ môi trường quá 2 giờ. Bởi lẽ, trẻ dễ mắc bệnh tiêu chảy do thức ăn ôi, thiu, do vi khuẩn dễ sinh sôi nảy nở trong môi trường nóng ẩm lâu.
 
Đối với việc bảo quản thực phẩm bằng tủ lạnh, gia đình phải chú ý cả hai mặt lợi – hại của chiếc tủ lạnh. Tủ lạnh chỉ có tác dụng làm chậm sự biến chất của thực phẩm. Nếu đưa quá nhiều thực phẩm vào tủ lạnh khi thực phẩm sống để lẫn thức ăn chín… sẽ làm gia tăng ô nhiễm thực phẩm, làm cho thực phẩm nhanh hỏng.
 
Ưu tiên lựa chọn, chế biến cho con những món ăn đa dạng với phương pháp bảo quản hợp lý góp phần chống lại dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe của trẻ trong mùa nắng nóng.