Vụ chạy thận làm 8 người chết ở Hòa Bình: Phục dựng vật chứng bị tiêu hủy

Sáng 5/8, TS Lê Thanh Hải, Viện trưởng Viện Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế) đã thực nghiệm khoa học lại quá trình hoạt động của hệ thống lọc thận nhân tạo tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hoà Bình.

Điều đáng chú ý, hệ thống này được phục dựng bằng chính những thiết bị từng gây ra cái chết của 8 bệnh nhân trong vụ án trước đó.

TS Hải thực nghiệm bên chiếc van bị hỏng của hệ thống RO1 Ảnh T.Hà

TS Lê Thanh Hải cho biết: “Nguyên tắc các nhà khoa học khi nghiên cứu dựa vào bằng chứng, nên chúng tôi cố gắng thu thập lại hai hệ thống RO1 và RO2. Nếu không thu thập được, chúng tôi sẽ dựng hệ thống mới giống hệt dựa trên bản vẽ và nguyên lý hoạt động của hệ thống”.

Tại buổi thực nghiệm, TS Lê Thanh Hải đã thực hiện từ đầu đến cuối quá trình sục rửa hệ thống chạy thận nhân tạo. TS Hải thao tác bằng nước chỉ thị màu để xem cơ chế ô nhiễm và con đường tồn dư thực sự như thế nào. Từ đây, nguyên nhân chính xác gây ra cái chết của 8 bệnh nhân được TS Hải tìm ra. Đáng chú ý, nguyên nhân các nhà khoa học vừa phát hiện khác hoàn toàn với kết luận của cơ quan điều tra tỉnh Hoà Bình.

Các nhà khoa học chứng minh nước ô nhiễm đa chất từ các cột lọc đầu của hệ thống RO1 (không đảm bảo tiêu chuẩn chạy thận) đã tự chảy vào bồn RO2 thông qua con đường có 3 van bị hỏng. Hệ thống RO1 cấp nước tinh khiết vào tank RO1 để rửa quả lọc thận, RO2 cấp nước chạy thận nhân tạo, 2 hệ thống này dùng chung hệ thống tẩy sạch CIP.

Bùi Mạnh Quốc (GĐ Cty xử lý nước Trâm Anh) chỉ thực hiện lau rửa màng lọc RO2 và tiệt khuẩn đường ống tuần hoàn cấp nước cho các máy thận, sau đó thay van xả đáy bồn nên không còn tồn dư hoá chất. Bằng chứng, đồng hồ đo độ dẫn điện hiển thị chỉ số cho phép. Hiện tại, sau khi phục dựng lại, đồng hồ này vẫn vận hành rất tốt, đo chính xác.

Trong khi nguyên nhân thực sự gây tai biến chạy thận là do 3 van của RO1 đồng thời bị hỏng trùng hợp, trong đó K2, K3 hỏng do quá trình sử dụng nhiễm hoá chất từ hệ thống CIP. Việc 2 van K2, K3 bị hỏng khiến nước chỉ được lọc qua cột lọc thô và lọc than (không đủ điều kiện) chảy vào tank RO2 rồi chuyền đến bệnh nhân. Điều này, chính Bùi Mạnh Quốc cũng không kiểm soát được.

TS Lê Thanh Hải khẳng định, hệ thống RO1 bị hỏng 3 van khiến chất lượng nước bị nhiễm đa chất là nguyên nhân chính dẫn đến cái chết của 8 bệnh nhân chứ không phải tồn dư chất hoá học HF như kết luận điều tra công bố tại toà. TS Hải phân tích thêm, triệu chứng điển hình của ngộ độc đa chất mức độ thấp là phản vệ, sốc phản vệ phù hợp với diễn biến y khoa. Nếu ngộ độc đơn chất HF, theo cáo trạng nêu, thì với liều gấp 2,5 lần liều đã gây tử vong được ghi trong tiêu chuẩn bệnh nhân phải có các triệu chứng điển hình của ngộ độc cấp tính Florua là rung thất, mất tuần hoàn, tử vong rất nhanh chứ không thể tới 1h20 phút.

Theo TS Lê Thanh Hải: “Bác sĩ Hoàng Công Lương đã nhận thấy một số thay đổi trên bệnh nhân trong quá trình chạy thận, nên đã yêu cầu bảo trì nguồn nước ở hệ thống RO2. Chỉ có điều bác sĩ Lương không biết hư hỏng từ hệ thống RO1 chứ không phải từ RO2. Và cái này tôi cho rằng Bùi Mạnh Quốc cũng không kiểm soát được vấn đề này”.

 Bộ 3 van bị hỏng và bình CIP khiến nước bẩn thẩm thấu vào RO1 và RO2 Ảnh T.HàBộ 3 van bị hỏng và bình CIP khiến nước bẩn thẩm thấu vào RO1 và RO2 Ảnh T.Hà

“Hỏng 3 van là sự cố cực kỳ hi hữu và rõ ràng việc hỏng 3 van sẽ nối con đường nước chưa đảm bảo chạy thận từ cột lọc của RO1 đã tự chảy vào bồn RO2 – là nước dùng để chạy thận nhân tạo và khiến bệnh nhân tử vong” – TS. Hải giải thích.

Cũng theo TS Hải, Bùi Mạnh Quốc – người trực tiếp sửa chữa – đã dùng axit HF và HCL để vệ sinh hệ thống. Sau đó Quốc dùng bơm cao áp để đẩy sạch hai loại hóa chất này ra đường thải nên không thể làm tồn dư hoá chất HF.

Theo TS Hải, đây là những bằng chứng quan trọng nhưng không được các cơ quan tố tụng xem xét đầy đủ trong quá trình điều tra. Đáng lưu ý, trước đó, Viện Khoa học hình sự đã tìm ra 3 van hỏng, nhưng chỉ dừng lại ở đây mà không chạy thực nghiệm để tìm nguyên nhân thực sự vì sao hỏng van và hệ quả của việc hỏng van ảnh hưởng đến tính mạng của các bệnh nhân.

Nguồn https://www.tienphong.vn/suc-khoe/vu-chay-than-lam-8-nguoi-chet-o-hoa-binh-phuc-dung-vat-chung-bi-tieu-huy-1449153.tpo